મને હજી યાદ છે-૨૨ (બાબુ સુથાર)


સંતરામપુરથી મુંબઈ

સંતરામપુરમાં મારું બીજું વરસ પ્રમાણમાં ઠીક ગયું. કેટલાંક અંગત કારણથી મારી અને આચાર્ય કનુ સુણાવકર વચ્ચેના સંબંધોમાં ઓટ આવી. હવે અમારી વચ્ચેના સંબંધો ઘણા ઔપચારિક બની ગયેલા. જો કે, અમે બન્ને એકબીજા માટે બને ત્યાં સુધી જાહેરમાં કડવાશ ન’તા ઠાલવતા. એ મારી વિદ્વતાને, જેવી હતી એવી અને જેટલી હતી એટલીને પૂરું માન આપતા હતા. પણ, અમારા બન્ને વચ્ચે પેલો ‘મન ભાગ્યું કવેણ’ જેવો ઘાટ થઈ ગયેલો. તખુભા મને ટોણો મારી સંતરામપુર છોડીને ચાલ્યા ગયેલા. પ્રો. મુદ્ગલ પણ સંતરામપુર છોડવાની તૈયારીમાં હતા. ઝાલા એના અંગત જીવનની સમસ્યાઓમાં ગૂંચવાઈ ગયેલો. જો કે, એને મારો પૂરેપૂરો ટેકો હતો. એને કારણે એ કદાચ મારા પર વધારે આધાર રાખતો થઈ ગયેલો.

બીજા બેત્રણ પ્રોફેસરો મારે સારું બનતું. એમાં એક પ્રો. વીરપરા હતા. એ સમાજશાસ્ત્ર ભણાવતા હતા. એક શ્રી પોંખિયા પણ હતા. એ પાછળથી એમ.એસ.માં આવેલા. એ શારિરીક શિક્ષણના અધ્યાપક હતા. મારે લાયબ્રેરીયન દશરથભાઈ સાથે સારું બનતું. એ મને જરૂરી પુસ્તકો અને સામયિકો મંગાવી આપતા.

સંતરામપુરમાં એક પી.એચ. પટેલ પણ હતા. સંસ્કૃતના પ્રોફેસર. ગોધરામાં હું એમનો વિદ્યાર્થી હતો. હવે એ મારા સહાધ્યાયી બનેલા. મારા પર એ ખૂબ જ હેત રાખતા. હું તકલીફમાં હોઉં તો મારો બચાવ કરતા ને જો મેં કોઈક ભૂલ કરી હોય તો મને ખાનગીમાં ટોકતા. હું સંતરામપુર છોડી, મુંબઈ ગયો, પછી વડોદરા પાછો આવ્યો ત્યારે એ મને મળવા વડોદરા આવતા. એમના દીકરાને એમણે એમ. એસ. યુનિવર્સિટીમાં અંગ્રેજી વિભગામાં બી.એ. કરવા મૂક્યો પછી એમની વડોદરાની મુલાકાતો બહુ વધી ગયેલી. એમના જીવનના એક પ્રસંગનો અહીં ઉલ્લેખ કર્યા વગર રહી શકાય એમ નથી. એક સાંજે હું મારા ઓરડાની બહાર બેઠો બેઠો વાંચતો હતો ત્યાં જ પી.એચ. પટેલ આવ્યા. કહે: મારા દીકરાને નરહરી હૉસ્પિટલમાં દાખલ કર્યો છે. એની તબિયત સારી નથી. હું તરત જ એમની સાથે હૉસ્પિટલમાં ગયો. ત્યારે હું ‘સંદેશ’ની વડોદરા આવૃત્તિમાં ચીફ સબ-એડીટર હતો. હું કઈ રીતે મુંબઈથી વડોદરા પાછો આવ્યો ને કઈ રીતે અખબારમાં જોડાયો એ વાત હવે પછીના પ્રકરણમાં કરીશ. પણ ચીફ સબ-એડીટર હોવાથી શહેરના અધિકારી વર્ગમાં મારું થોડુંક ચાલતું હતું. હું પી.એચ.ના દીકરાને મળીને પાછો આવ્યો એ સાંજે પી.એચ. પાછા મને મળવા આવ્યા. કહે: હવે સારું છે. કાલે રજા આપશે. હું ખુશ થઈ ગયેલો. એમના છોકરાએ સ્થાનિક વાલી તરીકે મારું નામ લખાવેલું. બીજા દિવસે સવારે દસેક વાગે પી.એચ. પાછા આવ્યા. કહે: દીકરો જીવનમરણ વચ્ચે ઝોલાં ખાઈ રહ્યો છે. ખબર નથી પડતી કે શું ચાલી રહ્યું છે. મેં તાબડતોબ વડોદરા એક અગ્રગણ્ય દાક્તરનો સંપર્ક સાધ્યો. એ દિવસે કે એના બીજા દિવસે એમની દીકરીનું લગન હતું. દાક્તર કહે: હું કામમાં છું. મેં કહ્યું: ગમે એવું કામ હોય. મારે તમારો અભિપ્રાય જોઈએ છે. એ આવ્યા. એમણે પી.એચ.ના દીકરાને એલેમ્બીક હૉસ્પિટલમાં દાખલ કરવાની વાત કરી. અમે એમ કર્યું. પણ, અમારું કશું ન ચાલ્યું. પી.એચ.ના અઢાર ઓગણીસ વરસના દીકરાનું અવસાન થયું. એમણે મને સમાચાર આપવા ફોન કર્યો. સમાચાર મળતાં જ હું અને રેખા દવાખાને ગયા. પી.એચ. જરા પણ રડતા ન હતા. એમણે મને રડમસ અવાજે કહેલું: બાબુભાઈ, મરણ શું છે એ હું જાણું છું. પણ મારાં બા નથી જાણતાં. મારાં પત્નીને પણ મરણ શું છે એની ખબર નથી. હું શું કરું? હવે એમના દીકરાનો મૃતદેહ લઈ જવાની જવાબદારી મારી હતી. હું એમના દીકરાનો દેહ ઢાંકવાનાં વસ્ત્રો વગેરે લઈ આવેલો. અમે સવારે ચારેક વાગે મૃતદેહ લઈને પી.એચ.ના ઘેર પહોંચેલા. પછી હું શબવાહિનીમાં જ પાછો વડોદરા આવી ગયેલો. હું સ્મશાનયાત્રામાં જોડાઈ શકું એમ ન હતો.

બધું થાળે પડી ગયું. પછી પી.એચ. એક વાર મને મળવા આવ્યા. કહે: બાબુભાઈ, દીકરા પાછળ તમે કેટલો ખર્ચ કરેલો? હું તમને એ ખર્ચ આપવા આવ્યો છું. મેં કહ્યું, “સાહેબ, તમે મને એના વાલી તરીકે મૂકેલો. એ અધિકાર મારો બને કે નહીં?” પી.એચ. એ દિવસે મારા ખભા પર માથું મૂકીને ધ્રુસકે ધ્રુસકે રડેલા. હું મરણ વિશે એમણે કરેલું વિધાન હજી ભૂલી શકું એમ નથી.

પછી એક વાર જ્યારે એમને ખબર પડી કે મેં નવું ઘર ખરીદ્યું છે ત્યારે પી.એચ. મારા ઘેર આવેલા. હું ત્યારે મુંબઈ ગયેલો હતો. ચાપાણી કર્યા પછી એમણે પાંચ હજાર રૂપિયા રેખાના હાથમાં મૂકીને કહેલું: મારો અધિકાર છે તમને ઘરમાં મદદ કરવાનો. વધારે જરૂર હો તો કહેજો.

સંતરામપુરમાં કેટલાક પ્રોફેસરોની અપ્રમાણિકતાથી પણ હું ખિન્ન હતો. એક અધ્યાપકે સ્ટાફ રૂમમાં કહેલું કે હું તો ઉત્તરવહીઓ તપાસતો જ નથી. હું મારાં પત્નીને ઉત્તરવહીઓ આપી દઉં અને એને કહી દઉં કે એને ચાર ઢગલામાં વહેંચી નાખ. એમાંના એક ઢગલાને ૬૦થી ઉપર આપવાના, બીજાને એનાથી ઓછા, ત્રીજાને એનાથી ઓછા. કોઈને નાપાસ નહીં કરવાના. એમણે ડંફાસ મારતાં એમ પણ કહેલું કે ઉત્તરવહીની અંદર મારાં પત્ની લાલ લીટા કરી દે. હું માર્ક મૂકી દઉં! એક બીજા અધ્યાપકને પણ મેં એમ કરતાં જોયેલા. પણ, જરા જુદી રીતે. એ વાંચીને માર્ક મૂકતા ને લીટા પાડવાનું કામ પત્નીને સોંપી દેતા. નાપાસ કોઈને ન’તા કરતા. એક અધ્યાપક પીએચડી કરવા માગતા હતા. મને કહે: હું વડોદરામાં રહેતા એક પ્રોફેસરને ઓળખું છું. ચાલો આપણે એમને મળવા જઈએ. મારે પી.એચડી. કરવું છે. હું એમની સાથે વડોદરામાં રહેતા એ પ્રોફેસરના ઘેર ગયો. પ્રોફેસરે એને કહ્યું: તમે એક કામ કરો. મારા જીવન અને કવન પર પીએચડી કરી નાખો. ઉનાળાના વેકેશનમાં તમે મને રોજ મળવા આવજો. હું તમને બધું લખાવી દઈશ. આપણને બધા જ ઓળખે છે. તમારું પીએચડી બે વરસમાં પૂરું થઈ જશે. સર્જક પોતે જ પોતાના વિશે લખાવી દે અને જે લખી લે એને પીએચડી મળી જાય! મને ત્યારે થયેલું: હું ક્યાં આ ભાઈની સાથે આવ્યો? પછી તો એ અધ્યાપક પીએચડી થઈ ગયેલા. એ પણ બે વરસમાં જ.

હું સંતરામપુરમાં હતો ત્યારે એકાંકી પણ લખતો. મોટા ભાગનાં સૅમ્યુઅલ બૅકેટ અને ઇયોનેસ્કોની પરંપરાનાં. બન્ને ફ્રેંચ. બન્ને એબ્સર્ડ. પણ, એકબીજાથી જુદા. ત્યારે મારા પર બૅકેટના Waiting for Godotનો ઘણો પ્રભાવ પડેલો. એ બે અંકના નાટકને મેં ત્રીજા અંકમાં વિસ્તારેલું! એક વાર એક એકાંકી ભજવવાનું હતું પણ અગાઉ રાતે જ એનો એક અભિનેતા માંદો પડી ગયો. હવે કરવાનું શું? મેં ઊભાઊભ બે પાત્રોનું એક એકાંકી લખી નાખ્યું અને બન્ને પાત્રોના સંવાદ અલગ અલગ રંગના કાગળોમાં લખી એની નાની નાની ચબરખીઓ બનાવી. એ ચબરખીઓ મંચ પર વેરી દીધી. પછી એકાંકી આ રીતે શરૂ થયું: પરદો ખૂલે છે, બે પાત્રો બગીચામાં બાંકડા પર બેઠેલાં છે. એક સ્ત્રી છે, એક પુરુષ. બગીચામાં કાગળિયાં વેરાયેલાં પડ્યાં છે. બન્ને વારાફરતી પોતપોતાના રંગનાં કાગળિયાં વીણીને એમાંનું લખાણ વાંચે છે. એમાં ક્યાંય કશું સીધી લીટીમાં ચાલતું નથી. એ ઘટના પોતે જ એકાંકીનો વિષય બની જાય છે. એ એકાંકી લોકોને સમજાયું હશે કે કેમ એની મને ખબર નથી પણ લોકોએ છેલ્લે તાળીઓ પાડેલી ખરી.

એવું જ મેં એક બીજું એકાંકી લખેલું. એમાં હજામની એક ખુરશી પર મહારાજા વંઠેલસિંહ બેસે ત્યારે એ ખુરશી સિંહાસન બને ને એના પર કોઈક ગ્રાહકને બેસાડીને હજામ દાઢી કરે ત્યારે એ જ ખુરશી હજામની ખુરશી બને. રાજ્યની મશ્કરી કરતા એ એકાંકીમાં મહારાજાનું પાત્ર ભજવનાર માણસ પોતે ચાની લારી પણ ચલાવતા હતા. જ્યારે એક સ્પર્ધામાં એ એકાંકીની ભજવણી શરૂ થઈ ત્યારની આ વાત છે: મહારાજા પ્રવેશે છે. બૂમ પાડે છે: પ્રધાનજી. મૂળ એકાંકીમાં પછી પ્રધાનજી ‘જી મહારાજા’ કહેતા પ્રવેશે છે. પણ એ પહેલાં જ પ્રેક્ષકોમાંથી કોઈકે બૂમ પાડી, “એક કપ ચા લાના.” અને અમારા મહારાજાને ખ્યાલ આવી ગયો કે એ મહારાજા નથી. એ તો ચાની લારી ચલાવનાર એક સામાન્ય માણસ છે. ને એ સાથે જ પ્રેક્ષકોમાં હસાહસી. પિસ્તાળીસ મિનિટનું એકાંકી ત્રીસ મિનિટમાં પૂરું થઈ ગયું. મહારાજ એમના બધા જ સંવાદ ભૂલી ગયેલા!

આખરે મેં નક્કી કર્યું કે હું સંતરામપુરમાં ગૂંગળાઈ જઈશ. એ દિવસોમાં હું મહિને એકબે વાર સુરેશ જોષીને મળવા જતો. ત્યાં જમતો પણ ખરો. એક વાર મેં સુરેશભાઈને મારી વાત કરી. મેં કહ્યું કે મારે સંતરામપુર છોડવું છે. જો ક્યાંક જગ્યા હોય તો મને કહેજો. યોગાનુયોગ એ વરસે નીતિન મહેતા વડોદરાની એમ.એસ. યુનિવર્સિટીમાં ગુજરાતી વિભાગમાં અધ્યાપક તરીકે જોડાયેલા. એ પહેલાં એ મુંબઈમાં વિલે પાર્લામાં આવેલી મણીબેન નાણાવટી વિમેન્સ કૉલેજમાં ગુજરાતી ભણાવતા હતા. એને કારણે ત્યાં ગુજરાતીના અધ્યાપકની જગ્યા ખાલી  પડેલી. હું રાહ જોતો હતો કે ત્યાં ક્યારે જગ્યા ખાલી પડે ને હું અરજી કરું. કેમ કે મહારાષ્ટ્રમાં સરપ્લસ અધ્યાપકોની કોઈ સમસ્યા ન હતી.

ત્યારે નીતિન મહેતા સાથે ત્યારે ઠીક ઠીક મૈત્રી હતી. એમણે વડોદરા સ્થળાંતર કર્યું એ પહેલાં હું એમને ઘણી વાર મળેલો. એ સુરેશ જોષીના હાથ નીચે પીએચડી કરતા હતા ત્યારે શોધનિબંધ પૂરો કરવા વડોદરા આવેલા. ત્યારે અમે ઘણી વાર એમના સુખદુ:ખની વાત કરતા. નીતિનભાઈ પોતાના શોધનિબંધમાં અમુક આગ્રહ રાખતા તો એની સામે છેડે સુરેશભાઈ જરા જુદો આગ્રહ રાખતા. આખરે ગુરુશિષ્ય સંવાદ થતો પણ એમાં ક્યારેક નીતિનભાઈએ સમાધાન કરવું પડતું. એ બધી ક્ષણોનો હું સાક્ષી હતો. કેમ કે એ વખતે હું વડોદરામાં હતો. એમનો શોધનિબંધ પૂરો થઈ ગયેલો. બાઈન્ડીંગમાં ગયેલો. એ દરમિયાન વડોદરામાં તોફાનો ફાટી નીકળેલાં. જો એ એમનો શોધનિબંધ અમુક તારીખે યુનિવર્સિટીને સુપ્રત ન કરે તો એમને તકલીફ પડે એમ હતું. શહેરમાં સંચારબંધી હતી અને પથ્થરમારાના બનાવ પણ બની રહ્યા હતા. એ વખતે હું ટૅલિફોન ઑપરેટર હતો એટલે મારી પાસે સંચારબંધીમાં આવવા જવા માટેનો પાસ હતો. એ પાસ લઈને હું એમના શોધનિંબધની બાઈન્ડ કરેલી નકલો લઈ આવેલો.

એ દરમિયાન મણીબેન નાણાવટીમાં ગુજરાતી વિષયના અધ્યાપકની જાહેરાત આવી. મેં અરજી કરી. એટલું જ નહીં. મેં સુરેશભાઈને પણ કહ્યું. ત્યારે બધ્ધાંએ મને કહેલું કે મુંબઈ જવા જેવું નથી. ત્યાં રોટલો મળે પણ ઓટલો ન મળે. તે વખતે ભરત નાયક મુંબઈની નરસીં મોનજી કૉલેજમાં ગુજરાતી ભણાવતા. ગીતા નાયક એલ્ફીસ્ટનમાં. ભરત નાયક સુરેશ જોષીના હાથ નીચે પીએચ.ડી. કરવા વડોદરા આવ્યા ત્યારે મારે એમની સાથે ઓળખાણ થયેલી. બન્ને નાયકો મારા પર અપાર હેત વરસાવે. મેં એમને ફૂછ્યું: શું કરું? એ કહે: આવી જા બાબુડિયા. દેખા જાએગા. આ નાયક દંપતી સાથેના મારા સંબંધો પર એક અલગ પુસ્તક લખી શકાય. એ દરમિયાન સુરેશભાઈએ નીતિનભાઈને વાત કરી: બાબુ વિશે વિચારજે. એને સંતરામપુર ફાવતું નથી. નીતિનભાઈએ હા પાડી હશે એવું હું માની લઉં છું.

પછી મણીબેન નાણાવટી કૉલેજમાંથી ઇન્ટરવ્યુ કૉલ આવ્યો. એ પહેલાં હું નીતિનભાઈને મળેલો. નીતિનભાઈએ વાતમાંથી વાત નીકળતાં મને કહેલું કે હું ઈન્ટરવ્યુમાં બેસવાનો છું. તો હું તમને કેવા પ્રશ્નો પૂછું? મેં એમને કહેલું કે મેં મધ્યકાલીન ગુજરાતી સાહિત્યનો અને ભારતીય સાહિત્યમીમાંસાનો ખાસ અભ્યાસ કર્યો નથી. જો બને તો એ બન્ને ક્ષેત્રના પ્રશ્નો ન પૂછતા. પછી હું ઈન્ટરવ્યુમાં ગયો. સામે નીતિન મહેતા હતા. જયા મહેતા હતાં. પ્રિન્સિપાલ હતાં. એમનું નામ યાદ આવતું નથી. ભલાં બાઈ હતાં. અને બીજા બે ત્રણ જણ હતા. કદાચ બેટાઈ પણ હતા. પછી મારો વારો આવ્યો. હું અંદર ગયો. નમસ્તે કરી ખુરશી પર બેઠો ને નીતિન મહેતાએ પહેલો પ્રશ્ન પૂછ્યો: મધ્યકાલીન કવિઓ વિશે તમે શું માનો છો? મને એ પ્રશ્ન સાંભળતાં જ લાગ્યું કે પાછળથી કોઈકે ખંજર ભોંક્યું છે. કેમકે હું મધ્યકાલીન સાહિત્ય પર કોઈ પણ પ્રકારની તૈયારી વગર ગયેલો. પણ હું મૂળે વિદ્રોહી. મને લડવાનું ત્યારે પણ ગમતું ને આજે પણ ગમે છે. એટલે મેં ત્યાંને ત્યાં જ એક થીયરી બનાવી દીધી. મેં કહ્યું કે કોઈ પણ કવિ જ્યારે કવિતા લખે ત્યારે એના મનમાં ભાષા વિશેની એક ચોક્કસ એવી સમજ પડેલી હોય છે. મીરાંબાઈ અને નરસિંહની કવિતાના વિશ્લેષણના આધારે હું એમની કાવ્યભાષાની વિભાવના વિશે વાત કરી શકું. એ જ રીતે અખાના આધારે પણ અખાની ભાષાસમજની વાત કરી શકાય. મારો પ્રશ્ન માંડ પૂરો થયોને એના આધારે જયા મહેતાએ મને બીજા ચારેક પૂરક પ્રશ્નો પૂછ્યા. મેં એ બધ્ધા જ પ્રશ્નોના જવાબો જાણે કે હું બહુ જ્ઞાની ન હોઉં એ રીતે આપેલા. હકીકતમાં તો હું મારી રીતે થીયરી જ બનાવી રહ્યો જતો. જયાબહેન મારાથી ખૂબ પ્રભાવિત થયેલાં. પછી નીતિન મહેતાએ મને બીજો પ્રશ્ન પૂછ્યો: ભારતીય કાવ્યમીમાંસાના સદર્ભમાં તમે શું માનો છો? પેલું ચાકુ જાણે કે મારા દેહમાં કોઈક ગોળ ગોળ ફેરવી રહ્યું હતું. હવે હું સાચે જ આક્રમક બની ગયો હતો. મેં પાછી એક થીયરી બનાવી દીધી. તદ્દન મૌલિક. મેં કહેલું: ભારતીય કાવ્યસાહિત્યમાં કોઈકે કહ્યું છે કે કાવ્ય વ્યાકરણસ્ય પૂચ્છમ્. અહીં હું પૂચ્છ-નો અર્થ ‘વિસ્તાર’ કરું છું. જો એમ હોય તો ભારતીય કાવ્યશાસ્ત્રમાં બે ફાંટા છે: એક શબ્દકેન્દ્રી અને બીજો વાક્યકેન્દ્રી. શબ્દશક્તિનો સમાવેશ શબ્દકેન્દ્રીમાં થાય જ્યારે વક્રોક્તિ વિચાર, અલંકાર વગેરેનો સમાવેશ વાક્યકેન્દ્રી વિચારણામાં થાય. ધ્વનિસિદ્ધાન્ત અને રસસિદ્ધાન્ત દાર્શનિક પરંપરાઓ છે. એમને વ્યાકરણનો વિસ્તાર ન કહી શકાય. બી.એ.ના છેલ્લા વર્ષમાં હું જે ભણેલો એને મેં ભાષાશાસ્ત્રની મદદથી આવા અમૂર્ત વિચારમાં ફેરવી નાખ્યો. જયા મહેતા ભારતીય કાવ્યમીમાંસાનાં જાણકાર હતાં. એમણે કહ્યું કે મેં પણ ભારતીય કાવ્યમીમાંસાને આ રીતે જોઈ નથી. આ બહુ મૌલિક વિચાર છે. એમણે મને પસંદ કર્યો. કદાચ બીજા લોકો પણ એમને જ અનુસર્યા હશે. મને હજી પણ સમજાતું નથી કે નીતિન મહેતાએ કેમ મને એ પ્રશ્નો પૂછ્યા હશે? ખેર. જે બન્યું તે બન્યું. પણ પછી હું સંતરામપુરથી મુંબઈ ગયો. જો કે, આ ઘટના પછી પણ મારા અને નીતિનભાઈ વચ્ચેના સંબંધોમાં સહેજ પણ ઓટ ન’તી આવી. તેમણે કેમ આવું કર્યું એવું એમણે મને ન’તું કહ્યું ને મેં એમને પણ પૂછ્યું ન હતું.

એક નાનકડા ગામડામાં જન્મી, પહેલાં છેવાડાના ગામમાં નોકરી લઈ પછી મુંબઈ જેવા મહાનગરમાં જવાનું કોને ન ગમે? મને ખબર હતી કે ત્યાં મને ઘણી અગવડો પડશે પણ કોણ જાણે કેમ મને ભરત નાયક અને ગીતા નાયક પર વિશ્વાસ હતો. જો કે, એ ઘાટકોપરમાં રહેતાં હતાં ને મારી કૉલેજ વિલે પાર્લેમાં હતી. મને એ બેની વચ્ચેના અંતરનો પણ કોઈ ખ્યાલ ન હતો…

3 thoughts on “મને હજી યાદ છે-૨૨ (બાબુ સુથાર)

  1. Babubhai,
    your journey up to Mumbai read with great interest- with all inbetween incidence and about death and binding..and questions asked by Nitinbhai- and your witty answers..N.M. College comes under same Shri vile parle kelvani mandal (SVKM) where i worked for 26 years in Shri Bhagubhai Mafatlal Polytechnic.
    Awaiting further journey.thx

    Liked by 1 person

  2. એના વાલી તરીકે મૂકેલો. એ અધિકાર મારો બને કે નહીં?” જેના ખભા પર હાથ મુકી શકીએ એવો દોસ્ત હવે દોહ્યલો છે ત્યાં -‘પી.એચ. એ દિવસે મારા ખભા પર માથું મૂકીને ધ્રુસકે ધ્રુસકે રડેલા …’
    વાંચતા અમારી આંખ પણ નમ થઇ.ધન્ય આવા લાગણીના સબંધને…
    સુદ કહે છે તે પ્રમાણે
    ખભા ઉપર રૂપિયો ઊગ્યો
    પગની પાસે રૂપિયો…જેવા અનેકો હોય છે પણ
    માથું મૂકાય એવા ખભા તો ઘણા મળે,
    આંસુ મૂકાય એવા ખભા એક બે જ હોય.
    જેઓ પાંગળા ખભા પર કષ્ટોના પહાડ ઊંચકીને કદી ય ઉંહકારો ભરતા નથી !
    ‘ અધ્યાપકે સ્ટાફ રૂમમાં કહેલું કે હું તો ઉત્તરવહીઓ તપાસતો જ નથી….’અને ‘ સર્જક પોતે જ પોતાના વિશે લખાવી દે અને જે લખી લે એને પીએચડી મળી જાય! ‘ રમુજ હોય તો પણ આઘાતજનાક વાત!
    એમ.એસ. યુનિવર્સિટીમાં ગુજરાતી વિભાગમા ત્રણેક વર્ષ પર જવાનું થયુ.ગુજરાતમા ગુજરાતી વિભાગનું બોર્ડ અંગ્રેજીમા…કોઇએ કહ્યું આ તો અંગ્રેજી મીડીયમની યુનિવર્સિટી છે હવે તો કોમ્પુટરને લીધે અભ્યાસ સમય પણ ઓછો લાગે છે.
    તમારો ‘ બહુ મૌલિક વિચાર ‘ સમજાયો નહી પણ મઝા આવી
    બીસ્કીટની સુવાસથી મઘમઘતી જગ્યા આવે તે. વિલે પાર્લે..
    .ઇતેજાર આગળના હપ્તાનો

    Liked by 1 person

પ્રતિભાવ

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  બદલો )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  બદલો )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  બદલો )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  બદલો )

Connecting to %s