ચિત્રકળા-૮ (પી. કે. દાવડા)-ઓઈલપેઈન્ટના ચિત્રો


ઓઈલપેઈન્ટના ચિત્રો

ઓઈલ પેઈન્ટના ચિત્રો માટે કેનવાસ, લાકડું, કાગળ વગેરે અનેક પ્રકારના ફલક વાપરી શકાય. સૌથી વધારે ઉપયોગ કેનવાસ અને લાકડાના બોર્ડનો થાય છે. બન્ને જાતના ફલક ઉપર ચિત્રકામ કરતાં પહેલાં એની ઉપર ખાસ પ્રકારનું રંગ વગરનું પ્રાઈમર લગાડવામાં આવે છે, જેથી ફલક રંગોને ચૂસી લે, અને ફલક ઉપર રંગોને સારી રીતે ચોંટવામાં મદદ કરે છે તે ઉપરાંત મોસમની માર અને રંગોમાં રહેલા એસીડ સામે રક્ષણ આપે છે. કાગળને ઓઈલ પેન્ટના ચિત્રો માટે ઓછી પસંદગી અપાય છે.

પ્રકારનું કામ શીખનાર માટે ફલક ઉપર ઝાંખી પેન્સીલથી એના મનમાં બેઠેલા ચિત્રની રૂપરેખા દોરી લેવી હિતાવહ છે. વધારે અનુભવી કલાકારો તો સીધું પીંછીથી દોરવાનું શરૂ કરી દે છે.

ઓઈલ પેઈન્ટના ચિત્રોમાં રંગોના એકની ઉપર બીજા પડ ચઢાવવામાં આવે છે. પહેલા પડમાં આછા અને પાતળા રંગો વાપરવામાં આવે છે. પછીના પ્રત્યેક પડમાં રંગ ગાઢા અને ઘેરા થતા જાય છે. ઓઈલ પેઈન્ટના ચિત્રો ખૂબ ધીરજ પૂર્વક કરવા પડે છે. એક પડ સંપૂર્ણ પણે સૂકાઈ જાય ત્યાં સુધી એના ઉપર બીજો પડ ચઢાવવામાં આવતો નથી. કેટલીકવાર તો સુકાવાનો સમય દસ દિવસ જેટલો લાગી જાય છે. ચિત્રને ખુબ સાફ જગ્યાએ રાખવામાં આવે છે કે જેથી એના ઉપર હવામાના રજકણ ચોંટી જાય.

ચિત્ર તૈયાર થઈ જાય પછી સંરક્ષણ માટે એની ઉપર વાર્નીસનું કોટીંગ કરવામાં આવે છે.

ઓઈલ પેઈન્ટથી લેન્ડ સ્કેપ, સ્ટીલ લાઈક, પોર્ટ્રેઈટ, એબસ્ટ્રેકટ, નેચર વગેરેનું ચિત્રાંકન કરવામાં આવે છે. ખૂબ સમય અને શ્રમ માગી લેતા હોવાથી ઓઈલ પેઈન્ટ ચિત્રો મોંઘા હોય છે.

વિશ્વના સૌથી વધારે પ્રખ્યાત ચિત્રો ઓઈલપેઈન્ટના માધ્યમથી જ બનેલા છે. કેટલાક ચિત્રો તો ૨૦૦-૩૦૦ વર્ષ પહેલાના છે. આજે એ ચિત્રોની કીમત મૂકવી શક્ય નથી. અહીં થોડા અતિ વિખ્યાત ચિત્રો, તો થોડા ઓછા જાણીતા ચિત્રો મૂક્યા છે.

મોનાલીસા

કદાચ આ ચિત્ર વિશ્વનું સૌથી વિખ્યાત અને સૌથી મોંઘું ઓઈલપેઈન્ટનું ચિત્ર છે. આ પેઈન્ટીંગ અત્યારે પેરીસના લુવ્રે મ્યુઝીયમમાં જોવા મળે છે. ઇટાલિયન ચિત્રકાર લીઓનાર્ડો દ વિન્ચીએ તે દોરેલું છે. આ ચિત્ર દુનિયાના સૌથી વધુ લોકોએ જોયેલું અને સૌથી વધુ જાણીતું છે. ઈ.સ. ૧૫૦૩થી ૧૫૦૬ વચ્ચેના સમયગાળામાં દોરાયલું છે. આ તૈલચિત્ર પોપ્લર વુડ પેનલ પર દોર્યું છે. મોનાલીસાના ચહેરા પર જે હાસ્ય દેખાય છે, એ હાસ્ય જ બહુ પ્રખ્યાત છે. ચિત્રની સાઈઝ ૨’ ૬” X ૧’ ૯” છે. લુવ્રે મ્યુઝીયમમાં તેના પર બુલેટપ્રૂફ કાચ જડી દેવામાં આવ્યો છે, અને તેની આગળ લાકડાનો કઠેડો બનાવ્યો છે. મુલાકાતીઓએ કઠેડા આગળ ઉભા રહીને જ ચિત્ર જોવાનું.

નાઈટ વોચ

એમસ્ટરડેમમાં આવેલ ‘ધ રિસ્ક’ મ્યુઝિયમમાં મૂકેલું અતિ વિખ્યાત પેઈન્ટિંગ ‘ધ નાઈટ વૉચ’ ૧૬૪૨માં ૩૬૩ સેન્ટિમીટર x ૪૩૭ સેન્ટિમીટરના કેનવાસ ઉપર પેઈન્ટ કરેલા  રેમબ્રાન્ડના આ ચિત્ર માટે અદ્ભુત શબ્દ ઓછો પડે એમ છે. એક ચિત્રકાર પડછાયા અને પ્રકાશનો ઉપયોગ કરીને એનું ચિત્ર કેટલું જીવંત બનાવે છે એનું ઉદાહરણ રેમબ્રાન્ડનું ‘ધ નાઈટ વૉચ’ પૂરું પાડે છે.

એબસ્ટ્રેક આર્ટનો આ નમૂનો સામાન્ય લોકો માટે સમજ્વો મુશ્કેલ છે. ફક્ત ખૂબ જ અનુભવી ચિત્રકાર અને કલાનિરીક્ષકો સમજી શકે. અહીં મેં માત્ર એબસ્ટ્રેકટ આર્ટના નમૂના તરીકે આ ચિત્ર રજૂ કર્યું છે.

સ્ટીલ લાઈફ ચિત્રના આ નમૂનામાં સિલ્વરની ચમક અને ટમેટાના પ્રતિબિંબ દેખાડવામાં કલાકારની ખૂબી દર્શાવવા માટે આ ચિત્ર મૂક્યું છે.

લેન્ડસ્કેપ કેટેગરીનું આ ચિત્ર, એના રંગો અને પ્રતિબિંબ કેટલા આકર્ષક છે એ દર્શાવવા મૂક્યું છે.

પ્રાણીઓના ચિત્રમાં એમના મુખભાવ અને લાગણી દર્શાવતું ચિત્ર, ઓઈલપેઈન્ટ ચિત્રકળાનો એક ઉતકૃષ્ટ નમૂનો છે.

(આવતા બુધવારે ઉપસંહાર સાથે આ શ્રેણી સમાપ્ત કરીશ.)

 

 

1 thought on “ચિત્રકળા-૮ (પી. કે. દાવડા)-ઓઈલપેઈન્ટના ચિત્રો

  1. મોનાલીસા ,નાઈટ વોચ.,એબસ્ટ્રેક આર્ટ અને લેન્ડસ્કેપ કેટેગરીના અદભૂત ચિત્રનું સ રસ રસદર્શન

    Like

પ્રતિભાવ

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  બદલો )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  બદલો )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  બદલો )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  બદલો )

Connecting to %s