દૄષ્ટિકોણ-૧૩ (પરભુભાઈ મિસ્ત્રી)-મંગળ નથી અમંગળ, ડરવાનું નથી કોઈ કારણ

 (આંગણાં માટે સરસ અભ્યાસ અને માહીતિપૂર્ણ ૧૩ લેખ આપવા બદલ શ્રી પરભુભાઈ મિસ્ત્રીનો હ્રદયપૂર્વક આભાર-સંપાદક)

મંગળ નથી અમંગળ, ડરવાનું નથી કોઈ કારણ

જન્માક્ષર મેળવ્યા વિના લગ્ન કરનાર અને સુખી દામ્પત્ય જીવન જીવનાર એક ગૃહિણીને માથે આભ તૂટી પડવા જેવી ઘટના બની. એન્જિનીયર થયેલી એની દીકરીને મંગળ હોવાનું જાણ્યા પછી એને પરણવા કોઈ તૈયાર થતું નથી. ત્રણ ચાર જગ્યાએ મંગળ નડ્યો તો કોઈ જગ્યાએ ગુણ ઓછા પડ્યા; એ જાણીને છોકરીને વિચાર આવ્યો કે મમ્મી પપ્પાની કુંડળી ચેક કરી જોઈએ. તેઓ આટલાં સુખી છે તો એમના જન્માક્ષર પરફેક્ટલી મેચ થતા જ હશે. મા દીકરીએ જ્યોતિશશાસ્ત્રને લગતી એપ ડાઉનલોડ કરીને પતિ પત્નીની તમામ ઈન્ફર્મેશન ફીડ કરી તો મળેલું પરિણામ આશ્ચર્યજનક હતું. જન્માક્ષર તો કહેતા હતા કે આ બે પાત્રના છત્રીસમાંથી માત્ર દસ જ ગુણાંક મળે છે, એમાંય એકને તો મંગળ છે એટલે લગ્ન કરાય જ નહિ; કરે તો ભાંગી પડે અથવા મોટું દુ:ખ ત્રાટકે. ગૃહિણીએ કહ્યું કે સારું થયું કે અમે લગ્ન વખતે કુંડળી મેળવી નહિ. જોશી જો વચમાં પડ્યા હોત તો લગ્ન થાત જ નહિ.

ઉપરોક્ત પ્રસંગ જાણીતા લેખિકા વર્ષા પાઠકે તેમની કટારમાં લખ્યો છે. ઘણા લોકોને લાગતું હશે કે આકાશમાં ફરતા ગોળાઓનું આપણે શું બગાડ્યું છે કે આપણા જીવનમાં તેઓ ખલનાયક બનીને ઊભા રહે? આપણો અને તેમનો રસ્તો જ જુદો છે; આપણે તેમને નથી નડતા તો તેઓ આપણને શું કામ નડે? બીજો સવાલ એ થાય કે ગ્રહો પણ માણસ જેવા લક્ષણો ધરાવતા ક્યારથી થઈ ગયા ? માણસને રહેવા માટે જેમ પોતાનું ઘર હોય તેમ ગ્રહોને પણ રહેવા માટે પોતાની રાશિ હોય. કોઈને ભાગે એક તો કોઈને ભાગે બબ્બે ઘરો હોય! માણસોની જેમ એને પણ આંખ હોય, કોઈ કોઈને તો એક કરતાં વધારે આંખો પણ હોય! ગ્રહોને પણ પરસ્પર મિત્ર અને શત્રુના સંબંધો હોય. ગ્રહો પણ ઊચ્ચના અને  નીચના હોય, માણસની જેમ એમની ઉગ્ર, શાંત, સૌમ્ય, ગંભીર, ઠંડા, ઉતાવળા, ધાર્મિક અને છેલબટાઉ જેવી પ્રકૃતિ હોય એવું જાણીને નવાઈ લાગે. ગ્રહો પોતાના ઘરમાં સ્વસ્થ હોય ને મિત્રના ઘરમાં આનંદિત હોય, શત્રુના ઘરમાં મોં પડી ગયું હોય, ઉદાસીન હોય. મિત્રની દૃષ્ટિમાં હોય તો આનંદિત અને શત્રુની સીધી કે વાંકી દૃષ્ટિ પડતી હોય તો અપસેટ થઈ જાય. અમુક રાશિમાં બે શત્રુ ગ્રહો ભેગા થઈ જાય તો તેમની વચ્ચે આખલાની જેમ યુદ્ધ પણ થાય. બે સાંઢ લડે અને ઝાડનો ખોભરો કાઢે તેમ તેઓ જાતકના જીવનને ચકરડીએ ચડાવે. ગ્રહો પણ માણસની જેમ ક્યારેક સીધા તો ક્યારેક વાંકા ચાલે! સૂર્ય અને ચંદ્ર હંમેશાં સીધા ચાલે જ્યારે રાહુ ને કેતુ હંમેશાં ઊંધા ચાલે! આ બધો શો ખેલ માંડ્યો છે, ભાઈ? અને પેલી પનોતી…? ક્યારે આવીને સીધી માથે જઈને ચડી બેઠી તે ખબર જ ન પડે, એને છાતી અને પગે થઈને ઉતરતા સાડા સાત વરસ લાગે અને વગર વાંકે આપણી જિંદગીના બાર વગાડી જાય!

જો ગ્રહો ખરેખર આપણા જીવન પર વ્યાપકપણે સારી માઠી અસર કરતા હોય તો કેટલીક શંકાઓ અકબંધ રાખીને શાસ્ત્રની દૃષ્ટિએ એની ચાલ સમજવાનો પ્રયત્ન આપણે કરી જોઈએ. જેઓ કર્મયોગી અર્થાત પ્રયત્નવાદી છે, તેમને તો ખ્યાલ છે જ કે જિંદગીના છેલ્લા શ્વાસ સુધી સંઘર્ષો તો આવવાના જ છે અને તેનો બુદ્ધિપૂર્વક સામનો કરવાનો છે. એ લડાઈ આપણે જાતે જ ખેલવાની છે; આપણે જ અર્જુન અને આપણે જ સારથિ! એવા માણસોને કોઈ જ્યોતિશી પાસે જન્માક્ષર કે હાથ બતાવવા જવાની જરૂર પડતી નથી. જેને જાત પર ભરોસો નથી અથવા સતત આવતી અનેક તકલીફોને કારણે જેનો આત્મવિશ્વાસ ઢીલો પડ્યો હોય કે પછી જેઓ સાવ પ્રારબ્ધવાદીઓ છે તેઓ વારંવાર કોઈ ને કોઈ જોશી કે ભુવા ભગત પાસે દોરો, માદળિયું, નંગ, વીંટી કે વિધિ- વિધાનને રવાડે ચડે છે. જ્યોતિશના વર્ગમાં અમારા સાહેબે કહ્યું હતું કે ‘કાલસર્પ‘ અને ‘પિતૃદોષ‘ એ જોશીઓના બે કમાઉ દીકરા છે! જેઓ માને છે તેમને બધું નડે છે, જેઓ માનતા નથી તેમને કંઈ નડતું નથી. કુંડળી એટલે બીજું કંઈ નથી પણ જાતકના જન્મ વખતના આકાશમાં ગ્રહો અને રાશિઓનું સ્થાન દર્શાવતો નકશો અથવા આજની ભાષામાં ‘સ્ક્રીન શોટ‘! આ સ્ક્રિન શોટ આપણા જીવનના સારા માઠા પ્રસંગો કે સુખ દુ:ખનો સંકેત આપે છે એવું માનવામાં આવે છે. એમાં કેટલું સાચું અને કેટલું ખોટું તે વિશે દરેકના અનુભવો અલગ અલગ હોઈ શકે,

વર-કન્યાના જન્માક્ષર મેળવવા માટે એક પદ્ધતિ છે અષ્ટકૂટની. જન્મપત્રિકામાં જાતકના અવકહડા ચક્રમાં વર્ણ, વશ્ય, તારા, યોનિ, ગણ, નાડી લખેલા હોય છે તે ઉપરાંત ગ્રહમૈત્રી અને ભકૂટ જોવામાં આવે છે. વર અને કન્યાના જન્મનો ચંદ્ર જે રાશિમાં હોય તે રાશિના સ્વામી ગ્રહો વચ્ચે મૈત્રી સંબંધ હોવો જોઈએ એમ માનવામાં આવે છે, આપણે બારમો ચન્દ્રમા, બિયાબારું, ખડાષ્ટક કે નવપંચમ જેવા શબ્દો સાંભળ્યા છે એ ભકૂટમાં આવે. એકના ચંદ્રથી બીજાનો ચંદ્ર કેટલી રાશિ આગળ કે પાછળ તેના પરથી લેણાદેણીના આંક મંડાતા હોય છે. નાડી એ જાતકના શરીરની પ્રકૃતિ વાત, પિત્ત કે કફ પૈકી કેવા પ્રકારની છે તે દર્શાવે છે. લગ્નના મેળાપક માટે નાડીદોષ વિષે ઘણી બધી ગેરસમજો ચાલતી આવી છે અને તેના કારણે સારા પરિવારો જોડે સંબંધો બંધાતા અટકી ગયા છે. બંનેની નાડી એક જ હોય તો સંતાન પેદા થવામાં તકલીફ થાય એવો મિથ્યા ડર ઊભો થયેલો છે. જુના જમાનામાં ફક્ત બ્રાહ્મણોને આ દોષ લાગતો એવું કહેવાય છે, પણ આજના સમયમાં બ્રાહ્મણોને પણ આ દોષ લાગતો નથી. એક જ નાડીવાળા દંપતિઓને સમયસર અને તન મનથી તંદુરસ્ત બાળકોના જન્મ થયેલાના અસંખ્ય દાખલા આપણી સામે છે. ગુણાંક જોવા માટે વર અને કન્યાના જન્મનું નક્ષત્ર પકડીને પંચાંગમાં મેળાપકનો જે કોઠો આપવામાં આવેલો છે તે જોઈશું તો ગુણાંક બતાવવા કોઈ જોશી પાસે જવાની જરૂર રહેતી નથી. પણ એટલું સમજી લેવું જરૂરી છે કે ગુણાંક કોઈ મહત્વની બાબત છે જ નહિ.

વર કન્યાના મેળાપક જોવા એ ગંભીર કામ છે અને એના વિશે ગુણાંક કે મંગળદોષ ઉપરાંત બીજી અનેક બાબતો ઝીણવટથી જોવી જરૂરી છે. મોટાભાગના જોશીઓ બહુ ઊંડા ઉતરતા નથી. ઘણીવાર તો મા બાપોને એ સંબંધ થાય એ મંજુર હોતો નથી, પણ ના પાડવાની હિંમત હોતી નથી તેથી જોશીને નિમિત્ત બનાવીને મેળાપક નથી મળતા એવું બહાનું કાઢતા હોય છે. મેળાપક બતાવવા આવનાર લોકોને પોતાની પસંદગીનો જવાબ જોશીઓ પાસેથી જોઈતો હોય છે; એક ના પાડે તો બીજા જોશી પાસે હા પડાવતા હોય છે!

સુખી દામ્પત્ય માટે પરસ્પર મનમેળ, આકર્ષણ, શારીરિક તંદુરસ્તી અને સંતાનયોગ, વિદેશયોગ, અભ્યાસ, સમૃદ્ધિ, કુટુંબસુખ, ભાગીદારી, મિત્રો અને ભાઈભાંડુનું સુખ વગેરે ચકાસવા માટે ગ્રહોની સ્થિતિ જોવી આવશ્યક છે. કોઈ એક જ બાબત પરથી નિર્ણય લેવો જોખમી છે. અનેક પાસાંનો સમન્વય કરીને નિર્ણય પર આવવું પડે. જન્માક્ષર મેળવનાર સામાન્ય બ્રાહ્મણને એનું જ્ઞાન ન હોય એ બનવાજોગ છે. ખેતી સાથે જેમ પશુપાલનનો વ્યવસાય ચાલે છે તેમ કર્મકાંડની સાથોસાથ ‘ઉપર ટપકે‘ કામ લાગે તેટલું જોતા તેમને આવડતું હોય છે, ઊંડાણપૂર્વકનો અભ્યાસ હોતો નથી. એટલે એમનું માર્ગદર્શન રવાડે ચડાવનારું સિદ્ધ થાય છે. આપણે દલીલ કરીએ કે જન્માક્ષર તો મેળવેલા તેમ છતાં આમ કેમ થયું? સીધી વાત છે કે મેળાપક જોનારનું જ્ઞાન સીમિત હતું. આમ પણ, કોઈ જોશીને ભગવાન માનવાની ભૂલ કરવા જેવી નથી. વિવેકબુદ્ધિ ઠેકાણે રાખવી જરૂરી છે.

લોકો મંગળથી ખૂબ ડરેલા જોવા મળે છે. મંગળનો અર્થ જ થાય કલ્યાણ! વિવાહ એ જીવનનો માંગલિક પ્રસંગ છે અને એમાં માંગલિક કન્યાની જ આભડછેટ રાખવી એ કેવી અક્કલ વગરની વાત છે! જોશીઓ મંગળને અશુભ ગ્રહ ગણતા આવ્યા છે, માત્ર મંગળ જ નહિ, શનિ અને રાહુ- કેતુ પણ અશુભ છે અને સૂર્યમંડળના સ્વામી સૂર્યને પણ ક્રુર ગ્રહ માનવામાં આવ્યો છે. નૈસર્ગિક શુભ ગ્રહો પણ પ્રાસંગિક અશુભ બની જતા હોય છે. વાત એટલી બધી ગુંચવી મારેલી છે કે આ બધાથી બચવાનો રસ્તો કયો તે સામાન્યજનોને સમજાતું નથી. દરેક જોશી પાછા પરસ્પર વિરોધી ફિલસૂફીની છાંટ મારતા માલમ પડે છે. નાસ્તિક થવાના તમામ કારણો મોજુદ છે. મંગલનો ડર ઊભો કરવા પાછળ કોઈ ષડ્યંત્ર રચાયું હોય એમ કેમ લાગ્યા કરે છે?

કુંડળીમાં પહેલા, ચોથા, સાતમા, આઠમા અને બારમા સ્થાનમાં મંગળ હોય તો તે કુંડળીને પ્રથમ નજરે મંગળદોષવાળી (એટલે કે માંગલિક!) ગણવામાં આવે છે. માત્ર લગ્નથી જ નહિ, પણ ચંદ્ર અને શુક્રથી પણ એક, ચાર, સાત, આઠ કે બારમે રહેલો મંગળ એ દોષ ગણાય છે; એનો અર્થ એ થયો કે દુનિયામાં અડધાથી વધારે લોકો મંગળદોષથી પીડિત છે અને એમનો સંસાર દુખી છે! મંગળ બધાને મારી નાખતો હોવાથી આ દુનિયામાં અડધાથી વધારે લોકો વિધવા કે વિધુર થઈ જતા હશે? જગતમાં કોઈ યુગલ એક જ સમયે મૃત્યુ પામે એવું તો ભાગ્યે જ બને છે, એક દિવસ એક કલાક વહેલા મોડા જાય તોયે વિધુર કે વિધવા થયા ગણાય; તો એ બધામાં મંગળ જ નડતો હશે? એકને મંગળદોષ છે એમ માની લઈએ પણ બીજાની આયુષ્ય રેખા લાંબી હોય તથા કુંડળીમાં દીર્ઘાયુના યોગ બનતા હોય તોયે પેલો મંગળ મારી નાંખે? સાવ અક્કલ વગરની વાત છે.

જ્યાં નિયમ હોય ત્યાં અપવાદ પણ હોય જ; મંગળની બાબતમાં જ્યોતિશશાસ્ત્રે કોઈ અપવાદો કે દોષનિવારણ બતાવ્યા હોય તો તેના પર એક નજર કરી લઈએ. વર-કન્યા બંનેને મંગળદોષ હોય તો મંગળદોષ મટી જાય છે. આ નિયમથી મોટાભાગનો ડર તો નીકળી જ ગયો.

કર્ક અને સિંહ લગ્નની કુંડળીના જાતકોને ખુશખબર! એમની કુંડળીમાં મંગળ રાજયોગકારક બને છે એટલે એમનો  મંગળ દોષકારક બનતો નથી. ફાવી ગયા ને! …

મેષ અને વૃશ્ચિક રાશિમાં રહેલો મંગળ સ્વરાશિમાં હોવાથી દોષ બનતો નથી. કર્ક રાશિમાં રહેલો મંગળ નીચનો હોવાથી અને મકર રાશિમાં મંગળ ઊચ્ચનો થતો હોવાથી દોષ બનતો નથી. મંગળ સાથે ચંદ્ર, ગુરુ કે શુક્ર જેવા શુભ ગ્રહોની યુતિ બનતી હોય કે એ શુભ ગ્રહો પૈકી કોઈની દૃષ્ટિ પડતી હોય તો મંગળદોષ રહેતો નથી. લાગે છે કે મોટાભાગનું મેદાન સાફ થઈ ગયું! હજી બીજો એક અપવાદ, કુંડળીના છ. આઠ કે બારમા (ખાડાના સ્થાન)નો માલિક થઈને બીજા ખાડાના સ્થાનમાં પડેલો હોય તો એ વિપરીત રાજયોગ કરતો હોવાથી દોષભંગ થાય છે. મિથુન અને કન્યા રાશિ તથા વૃષભ અને તુલા રાશિ મંગળના શત્રુ એવા બુધ અને શુક્રની રાશિ  છે. શત્રુના ઘરમાં કેદ પડેલો મંગળ કલેડામાંના ચણાની જેમ કૂદી કૂદીને ક્યાં જવાનો?એ મંગળ દોષકારક નથી. કુંભ રાશિ પણ શત્રુ શનિની રાશિ છે. મંગળ અસ્તનો હોય, વક્રી, નીચ કે સ્તંભી હોય કે નિર્બળ હોય તો પણ મંગળદોષ બનતો નથી.. જેઓ મૃગશીર્ષ, ચિત્રા, ધનિષ્ઠા, તેમજ અશ્વિની, મઘા અને મૂળ નક્ષત્રમાં જન્મેલા હોય તેમને મંગળદોષ લાગતો નથી. મંગળ ઉપદ્રવી ગ્રહ ગણાતો હોવા છતાં એના ઉપદ્રવો કરવાના લગભગ બધા જ છિંડા બંધ થઈ ગયા છે. સાર્થ જોડણીકોશમાં નિયમ કરતા અપવાદો ઘણા છે એમ કહેવાય તેના જેવી વાત થઈ. તેમ છતાં હજી કંઈ બાકી રહી જતું હોય તો મંગળના ઉપદ્રવની મર્યાદા માત્ર અઠ્ઠાવીસ વરસ સુધીની જ છે. હાલમાં યુવક યુવતિઓના લગ્ન આમેય મોડા જ થાય છે. એ અવધિ પછી મંગળ શાંત થઈ જાય છે. આટલું જાણ્યા પછી તો નિર્ભયતા આવવી જોઈએ.

હવે ખરેખર લાગે છે ને કે મંગળ કોઈનું અમંગળ કરી શકતો નથી. ખોટ્ટેખોટ્ટા લોકોને ડરાવી મારવાનો શો અર્થ? ઊલટું, મંગળ ચંદ્ર સાથે રહીને લક્ષ્મીયોગ બનાવે, ગુરુ સાથે બેસીને ગુરુ માંગલ્ય યોગ બનાવે, યોગકારક થઈને શુભ ફળ આપે, રૂચકયોગ કરીને પ્રભાવી વ્યક્તિત્વ આપે, મંગળને સેનાપતિ માનવામાં આવ્યો છે, તે તો રક્ષણ કરે, ત્વરિત નિર્ણયશક્તિ આપે  આ બધા ફાયદાઓ જોતાં મંગળ આપણો દોસ્ત છે, કલ્યાણકારી છે આપણે એનાથી ડરવાનું કોઈ કામ નથી, ડરે આપણા દુશ્મન!!

                                            ****

Advertisements

3 thoughts on “દૄષ્ટિકોણ-૧૩ (પરભુભાઈ મિસ્ત્રી)-મંગળ નથી અમંગળ, ડરવાનું નથી કોઈ કારણ

  1. ખુબ સરસ લેખ. આપણા કેટલા અંધવિશ્વાસુ જડસુઓ આ બધું સમજશે ? મારૂ ચાલે તો આ બધા જ્યોતિષીઓને હંટરે હંટરે ફટકારૂ !

    Like

  2. અસંખ્ય પરંપરાઓ અને પદ્ધતિઓ કે જે જ્યોતિષીય ખ્યાલ અપનાવે છે તેનો ઉદભવ 3જી સહસ્ત્રાબ્દીના પ્રારંભમાં અનુભવાયો હતો. જ્યોતિષવિદ્યાએ સંસ્કૃતિને આકાર આપવામાં અગત્યનો ભાગ ભજવ્યો હતો, અગાઉની ખગોળશાસ્ત્ર, વેદો, અને વિવિધ પ્રણાલિઓ ઇતિહાસમાં જોવા મળે છે. હકીકતમાં, જ્યોતિષવિદ્યા અને ખગોળશાસ્ત્રમાં ઘણી વાર આધુનિક યુગ પહેલા અસ્પષ્ટતા હતી, આગાહીયુક્ત અને અનુમાનીત જાણકારીની ઇચ્છા ખગોળવિદ્યાને લગતા નિરીક્ષણો માટે અનેક પ્રેરણારૂપ પરિબળોમાંના એ હતા. ૧૮મી સદી સુધીમાં પુનરુજ્જીવનનો ઉદ્ધાર થયો તે પછીના ગાળા બાદ ખગોળશાસ્ત્ર જ્યોતિષવિદ્યાથી અલગ પડવાનો પ્રારંભ થયો હતો. આખરે, ખગોળશાસ્ત્ર પોતાની રીતે જ્યોતિષવિદ્યાની પાર્થિવ અસરોની પરવાહ કર્યા વિના જ્યોતિષીય ઉદ્દેશો અને અસાધારણતાના પ્રયોગમૂલક અભ્યાસ તરીકે અલગ પ્રસ્થાપિત થયું હતું.
    જ્યોતિષીઓ માને છે કે આકાશી પદાર્થોની હિલચાલ અને સ્થિતિઓ પૃથ્વી પરના જનજીવન પર સીધો પ્રભાવ પાડે છે અથવા તો માનવ પર અનુભવાયેલી ઘટનાઓને મળતી આવે છે. આધુનિક જ્યોતિષીઓ જ્યોતિષવિદ્યાને એક સંકેતાત્મક ભાષા,કલાના સ્વરૂપ અથવા અનુમાનના સ્વરૂપ તરીકે ઓળખાવે છે. વ્યાખ્યાઓમાં તફાવત હોવા છતા જ્યોતિષવિદ્યામાં સર્વસામાન્ય માન્યતા એ છે કે આકાશી પદાર્થોની ગોઠવણી ભૂતકાળના અને વર્તમાન ઘટનાઓના અર્થઘટનમાં અને ભવિષ્યની આગાહીમાં સહાયરૂપ નીવડી શકે છે. વૈજ્ઞાનિકો જ્યોતિષવિદ્યાને ખોટી માન્યતા પર આધારિત વિજ્ઞાન અથવા અંધશ્રદ્ધા તરીકે ગણે છે. વળી કોઇ પણ ગૂઢ વિદ્યાને ઘૂર્ત લોકો જનતાને ઠગવા ઉપયોગ કરે તેમા વિદ્યાને અંધશ્રધ્ધા ન કહેવાય.
    અમને અને અમારા સ્નેહીઓને અનેક વખત આ વિદ્યાને આધારે સધ્યારો મળ્યો છે..મને પણ આ વિદ્યાનુ જ્ઞાન છે અને ઘણાના જીવનની ગુંચ ઉકેલી છે

    Like

  3. મારું ધ્યાન સમગ્રપણે મંગળનો ડર કાઢી નાખવા પર છે.જીવનમાં બનનાર અમુક અફર બાબતો પણ કેટલેક અંશે જાણી શકાય છે અને એ વાત સાબિત કરવા માટે મેં અમુક નાસ્તિક લોકોના જ ઉદાહરણો ભેગા કર્યા છે.પણ કેટલાક લોકો દરેક બાબતમાં જોશીનું મગજ ખાવા નીકળી પડતા હોય છે. જ્યોતિષશાસ્ત્ર પર પૂર્વગ્રહ રાખીને નહિ, પણ જ્યોતિશશાસ્ત્રમાં ગોલ્ડ મેડલ મેળવ્યા પછી જે હકીકત સમાજના લાભ માટે મૂકવી મને જરૂરી લાગી તે મેં લખી છે.

    Like

પ્રતિભાવ

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  બદલો )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  બદલો )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  બદલો )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  બદલો )

Connecting to %s