પ્રાર્થનાને પત્ર-૧૧ (શ્રી ભાગ્યેશ જહા)

પ્રિય પ્રાર્થના,

પ્રિય અનીશ.

હવે વિધાનસભા સત્ર પુરુ થવા આવ્યું છે પરિણામે થોડો કાર્યભાર ઓછો થશે તેવું લાગે છે. ઓ કે તારી મમ્મીનો આત્મવિશ્વાસપૂર્વકનો અભિપ્રાય છે કે મારે કામ ઓછું થાય તેવું બનતું નથી. જ્યારે હું કોઇ પ્રોજેક્ટમાં ખુબ ડૂબેલો હોઊં ત્યારે હું એને આવું આશ્વાસન આપતો આવ્યો છું કે ‘આ વાઈબ્રંટ સમીટ પતી જાય બાદ હું થોડો ફ્રી થઈશ” અથવા ” આ આપણું સ્વર્ણિમ જયંતિ વર્ષ છે, આ પછી ચિંતા નહીં રહે”–‘ આ રણોત્સવ…” આ નવરાત્રી…….” પણ આપણને મળેલ કામમાં ડૂબી જવાનો પણ એક આનંદ હોય છે. હમેશાં બધા કામમાં ક્રીએટીવીટીની જરુર નથી પડતી. પણ આ બધામાં એક જાગૃતિ સાથેનો અ-સંગ ભાવ કેળવવાની પણ એક સાધના છે.

જો કે આ ડૂબવું અને અ‌સંગ રહેવું એ બધી પ્રક્રિયાઓએ મને પોષ્યો છે, કાયમ હું થોડીવાર બધાની બહાર નીકળી જઈને જોઇ લઉં છું મારા પે’લા બાળપણના દિવસો, ક્યારેક કારકિર્દીના મધ્યાહ્નને પણ નિહાળી લઉં  છું. મઝા એ વાતની છે કે એને મધ્યાહ્ન શું કામ કહું ? દરેક ક્ષણ, પ્રસંગ, પ્રોજેક્ટ મને અનોખો લાગે છે, એક પડકાર અને પદકાર લાગે છે. મનુષ્યોને સમજવાની અને પે’લા બ્રહ્મને પામવાની મથામણ ભારે મહેનત અને મોજ આપે છે. તું નરસિંહનું ભજન ગાતી, “હળવે હળવે હળવે હરિજી મારે મંદિર આવ્યારે…” આ હરિનું હળવેથી આવવાનું ત્રણ વાર કહેવામાં નરસિંહ મને જુદી રીતે સંભળાય છે. પહેલા ‘હળવે’ એટલે ઉતાવળમાં નથી શામળીયો, હળવેથી આવવાનો છે, એને તો કામણ કરવા છે એને તો મનને મોતી જેવું ચળક્તું બનાવવું છે, એ એકદમ આવી જાય તો અકસ્માત કહેવાય, અચ્યૂત નહીં. બીજું પ્રયોજન છે તે ‘હળવે’ એટલે ‘હળવાશ’થી આવે છે, એના કોઇ પ્રોટોકોલ નથી, એ બધા ભુવનોને ચલાવનાર હોવા છતાં મારો તો મિત્ર છે, એની એને અને મને એક હળવાશ છે. આ બીજી હળવાશ છે તે એની મોરપિંચ્છની હળવાશ  છે, એ હવાની ડાળખી જેટલા સહજ બનીને મને સ્પર્શે છે. પણ નરસિંહ જ્યારે બીજા ‘હળવે’માંથી ત્રીજા ‘હળવે’માં સરે છે ત્યારે એ પોતાની હળવાશની વાત કરે છે. આ શામળો જે રીતે મારે મંદિર આવે છે તે મને પણ હળવો બનાવી દે છે. એ મોરપિંચ્છની સુંદર હળવાશ અને હું તૃણાકૂંરની ભોળી હળવાશ… જાણે શિવ અને જીવના મિલનમાં સત્ય (અતિ-વાસ્તવ) , શિવ (કશાપણ એજંડા વગર મળવાનું હળવાપણું) અને સુંદર ( મોરપિંચ્છની ધમાલ વિનાની કમાલ). આ જ તો ત્રિવેણીસંગમ છે. જો મેં તને ગયા પત્રમાં કહ્યું હતું ને કે નરસિંહની  હું પુનર્વાચના કરવાનો છું. કદાચ શરુ થઈ ગઈ, કદાચ છેલ્લા અઠ્ઠાવન વર્ષથી ચાલે છે. એક કવિએ જે એકોતેર કૂળ તારવાના હોય છે તે આ રીતે શબ્દથકી કે અ-ક્ષર થકી કરવાનું હોય છે.

હોળી-ધૂળેટીની આ હળવાશ પણ જીવનમાં સમજવા ઉતારવા જેવી છે. ‘મેક-અપ’ની આ ક્રિયા છે, પ્રકૃતિમાં થતા ફેરફારોનું આ મનુષ્યનું પ્રતિભાવન પર્વ છે, ઉનાળાનો સ્વાગત-કક્ષ છે, આ રંગો એ પ્રહલાદના બચી જવાના આનંદ ઉપરાંત આપણને ઘેરી વળતા હિરણ્યકશ્યપ જેવા તણાવને સ્વયં સળગાવી મૂકવાની તપતી આંતર-ભઠ્ઠીનો આવિષ્કાર છે. આમ જોઇએ તો નરસિંહની હળવાશની આ ઉત્સવ-ભીની અભિવ્યક્તિ છે. તહેવારને વહેવારના ભુતલ પર ઉતારવાની મહેનત જ માણસને જીવનમાં પરિશ્રમનો આનંદ આપી શકે.

તો, લ્યો, મઝા કરો, બેટા… !

ભાગ્યેશ.

 પ્રિય પ્રાર્થના,

પ્રિય અનીશ.

સરસ નવું વર્ષ ઉગ્યું છે, નાણાંકીય વર્ષ. સવારનો પવન ખુશનુમા છે, સવારનો છે એટલે અને પહેલી એપ્રિલનો છે એટલે પણ,, ! અમદાવાદ અજબગજબ બનાવોનું શહેર છે, પે’લા કુત્તા પર સસ્સાના વિજયથી કરવટો બદલતું આ શહેર મને અનેક કારણોસર ગમે છે. 600 વર્ષનો  ઇતિહાસ પાલવમાં સંતાડીને ઉભેલી ઠસ્સાદાર રાણી જેવું દેખાય છે તો ક્યારેક મહાકાય પક્ષી પાંખો પ્રસરાવીને બેઠું હોય તેવું લાગે છે. ક્યારેક એમ લાગે આ શહેર રોજ નવજાત શિશુંની જેમ પોતાના ચહેરા-મહોરાને બદલ્યા કરે છે, એના ચહેરા પર નિર્દોષ નહીં એવી અજાણ્યાપણાની એક સ્તરસૃષ્ટિ રચાયા કરે છે. ફ્લાય-ઓવરો  બંધાતા જોઇએ ત્યારે લાગે કે કોઇ પ્રૌઢા ક્યારનીયે બ્યુટીપાર્લરમાં બેઠી છે, નીચે બેભાન પડેલા રસ્તાને ઢાંકતા પતરાંની ઉભી કતારો સમયસાકરને વળગેલી કીડીઓ જેવી લાગ્યા કરે છે. એમ થાય છે, મારા શહેરને ડાયાબીટીસ તો નહી ં થાય ને !

આ શહેરમાં એક સંસ્કારક્લબ શરુ થઈ છે. હું, કાજલ, અશોક દવે અને જેડી મજીઠીયા રવિવારની સવારની આવૃતિ જેવા ગોઠવાયા હતા સ્પોર્ટસક્લબના એક બેંક્વેટ-હૉલમાં.. મનપસંદ મેરેજબ્યુરો વાળા સ્મિતા શેઠે આખો ઉપક્રમ ગોઠવ્યો હતો. રવિવારનું જાજરમાન ઑડીયંસ પણ હતું, અનિતા અને રમેશ તન્ના  તો બીજી તરફ અમદાવાદ કૉલીંગ અને માર્ગીવાળા માર્ગી અને અમરીશ મહેતા પણ હતા. મેં ઓપનીંગ કર્યું, પહેલી એપ્રિલની પૂર્વ સવાર અને અમદાવાદની સવાર જેટલું તાજું અને રજાની સવારની મસ્તીને છોડીને ખાસ સાંભળવા આવેલું કાનોત્સુક બુધ્ધિ-શુધ્ધિ-શોધક-ટોળું કે સમાજની એક સરસ બ્લેક-એન્ડ-બીટર કેકની સ્લાઇસ જેવું સુગંધાતું એ હૉલનું વાતાવરણ. સ્પોર્ટસ-ક્લબમાં સંસ્કારક્લબનું શરુ થવું એટલે શું ? એક મેરેજબ્યુરોના સંચાલકને બહુ સાંભળવા મળ્યા હશે આ સવાલો ! કોઇ સંસ્કારી છોકરો બતાવો, કોઇ સંસ્કારી છોકરી બતાવો.. કારણ સંસ્કારમાપક યંત્ર હજી શોધાયું નથી અને મનુષ્યની વર્તણૂકની આગાહી કરવી વરસાદની આગાહી કરવા કરતાં અનેક ગણી મુશ્કેલ બાબત છે. બાષ્પીભૂત થતા ભાષાભક્તિ અને લગાવ સામે કટાક્ષિકાને હું રોકી ના શકયો

પ્રશ્ન અણિયાળો હતો, સંસ્કારનું શિક્ષણ નથી પણ ચિંન્તા છે. સંસ્કારની વ્યાખ્યા નથી એટલે ધર્મો એમની કર્મકાંડ લીલામાં મનુષ્ય વ્યવહાર અને વર્તનને પકડીને બંધિયાર બનાવી દેવી તેવી દહેશત છે, અને સમય એનો સાક્ષી છે. ગુજરાતી હોવું એટલે શું ? ઢેબરા, કરકસર, ટીવી સીરીયલોની વિષય વસ્તુ કે ઉત્સવપ્રિય પ્રજા !!! સંસ્કારની વ્યાખ્યા કરવા બેસીએ તો તો સમય પણ પડખુ બદલી નાખે તેવી ઝડપની ગરમી પડવા માંડી છે. મેં બે વાતો જોરથી કહી. એક ઓળખ-કટોકટીના આ કાળમાં સંસ્કાર ઓળખ છે, બીજી બાબત એ સામાજિક ચેતનાને સરળતા, સહજતા અને સુંવાળપ આપતું એક સાતત્ય છે. આ સાતત્ય અને આ ઓળખની જેટલી જાગૃતિ જબરદસ્ત એટલી સામાજિક-વર્તનની સામાજિક સુગંધ અને  નવનીત બનવાની પ્રક્રિયા અસરકારક અને દીર્ઘજીવી. ઘરમાં આની રસપૂર્વક ચર્ચા થાય અને મિથ્યાભિમાન વગરનું ગૌરવ લહેરાય ત્યારે આપણી સંસ્કાર હસ્તાંતરણની મઝા જીવવા મળે. સ્પોર્ટસ ક્લબ રવિવારની સવારે આ ભેળ કરવા માટે અને આ મેળ કરવા મથે તે ઘટના પોતે જ એક સંસ્કાર ઘટના છે. કાજલે સ્ત્રી હોવું એની માંડણી સરસ કરી, જેડી મજીઠીયાએ પોતાની દિકરી સાથેના પ્રસંગોથી સંસ્કાર માટેની નવી પેઢી સાથેના વાણીવ્યવહારની બારાખડી બાંધી આપી. જો કે આ બધું થાય તે અગત્યનું છે, સ્મિતાભેને એક પ્રશ્નાવલી પણ આપી. આખો કાર્યક્રમ રવિવારને બૌધ્ધિક અને હળવી ખુશનુમા આપી ગયો તેનું એક કારણ સમ્રાટ અશોક દવેનું રસીલું સંચાલન હતું. અમદાવાદ પોતાની ઓળખના ફ્લાય=ઓવર પર છે, વાંધો નહીં આવે, ટ્રાફિક જામ નહીં નડે…

બાય ધ વે, ન્યૂયોર્કમાં ટ્રાફિક-જામ કેમ છે ?

ભાગ્યેશ.

.

Advertisements

1 thought on “પ્રાર્થનાને પત્ર-૧૧ (શ્રી ભાગ્યેશ જહા)

  1. ‘એક જાગૃતિ સાથેનો અ-સંગ ભાવ કેળવવાની પણ એક સાધના છે.’
    नरूपमस्येह तथोपलभ्यते नान्तो नचादिर्न च संप्रतिष्ठा।
    अश्वत्थमेनं सुविरूढमूला मसंगशस्त्रेण दृढेन छित्वा॥ स॥ अस्य रूपं इह न उपलभ्यते । अन्तः न । आदिः च न। संप्रतिष्ठा च न ।एनं अश्वत्थं धृढेन असंग शस्त्रेण छित्वा ( तत् ब्रह्म पदं मार्गितव्यं) મા ભાગ્યેશજીની આ સાધના …ધન્ય ધાન્ય
    ………….
    ‘અશોક દવેનું રસીલું સંચાલન હતું. અમદાવાદ પોતાની ઓળખના ફ્લાય=ઓવર પર છે, વાંધો નહીં આવે, ટ્રાફિક જામ નહીં નડે…’
    તેમના રમુજી લેખો યાદ આવ્યા.ભાઇ સુજાએ તેમનો સુંદર પરીચય આપ્યો છે
    https://sureshbjani.wordpress.com/2007/05/05/ashok-dave/

    પ્રેરણાદાયી લેખ વારંવાર માણવા ગમે

    Like

પ્રતિભાવ

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  બદલો )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  બદલો )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  બદલો )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  બદલો )

Connecting to %s