મને હજી યાદ છે-૬૮ (બાબુ સુથાર)

ઈન્દ્રભાઈ સાથેના સંબંધો

ઇન્દ્રભાઈ અને એમના કુટુંબ સાથેના અમારા સંબંધો અમારા જીવનનું એક મહત્ત્વનું પ્રકરણ છે એમ કહેવામાં હું જરા પણ અતિશયોક્તિ કરતો નથી. મેં આગલા પ્રકરણમાં લખ્યું છે એમ ઇન્દ્રભાઈ રોજ સવારે નવ કે સાડા નવે ફોન કરતા. જો હું ન હોઉં તો સંદેશો છોડતા ને મારે સમયસર એમને વળતો જવાબ આપવો પડતો. જો ન આપું તો એ ખીજાતા પણ ખરા. અમેરિકામાં કદાચ એ એકલા જ એવા વડીલ હતા જે મારા પર ખીજાતા અને મારે એમને ખૂબ વિવેકમાં જવાબ આપવો પડતો. એ કેવળ ‘સન્ધિ’ની જ વાત ન હતા કરતા. બીજી પણ વાતો કરતા. એમાં મોટા ભાગની વાતોમાં મારા અને એમના કુટુમ્બની વાતોનો પણ સમાવેશ થતો. જ્યારે રેખાએ ઘર લેવાની વાત કરી ત્યારે મેં અગાઉ નોંધ્યું છે એમ હું ઢચુપચું હતો. આખરે મેં ઇન્દ્રભાઈને પૂછેલું કે મારે શું કરવું જોઈએ? એમણે કહેલું કે જો ગ્રીન કાર્ડ મળશે તો આ એક મૂડી રોકાણ બની જશે. નહીં મળે ત્યારની વાત ત્યારે. એમ કહીને એમણે રેખાનો પક્ષ ખેંચેલો.

       ‘સન્ધિ’ના બેએક અંક પ્રગટ થયા હશે ત્યાં જ એક દિવસે મેં એમને ફોન પર કહ્યું કે આપણે અનુવાદ માટે ભારતમાં વસતા અનુવાદકો પર બહુ આધાર રાખવો પડે છે. એને કારણે આપણને થોડીક મુશ્કેલી પડે છે. તો ઇન્દ્રભાઈ કહે, “તમે એક કામ કરો. મીનાને એ કામ સોંપોને. એ કરશે.” મીના એટલે મીનાબેન. એમનાં પત્ની. હું મુંઝાઈ ગયેલો. મને થયેલું કે મીનાબેન તો મૂળે System Analysisનાં જીવ. એ સાહિત્યિક કૃતિઓના, એમાં પણ ખાસ કરીને ટૂંકી વાર્તાઓના, અનુવાદ કરી શકશે ખરાં? મને થયું કે ન કરી શકે તો કાંઈ નહીં, પણ મારે જોખમ તો લેવું જ જોઈએ. મને અત્યારે યાદ નથી કે મેં એમને સૌ પહેલાં કઈ વાર્તા મોકલેલી. પણ એ વાર્તા એમને મળી પછીના બીજા જ અઠવાડિયે એમણે મને એનો અનુવાદ મોકલ્યો. હું એ અનુવાદ વાંચીને ઠંડો પડી ગયો. એવા અનુવાદ મને ભારતમાં વસતા અનુભવી અનુવાદકો પણ આપતા ન હતા. બીજું, મીનાબેને મને એમના અનુવાદો મઠારવાની પૂરેપૂરી સત્તા આપેલી. એમના મોટા ભાગના અનુવાદોમાં મારે ભાગ્યે જ પાંચ છ વાક્યો સુધારવાનાં આવતાં. જો હું મારા અનુવાદો બીજાને મોકલું તો એ માણસ પણ મારાં એટલાં વાક્યો તો સુધારશે જ.

ગમે એટલો સારો અનુવાદ કરો, અનુવાદો અનુવાદકને બદનામ કર્યા વગર ન રહે. એકાદબે વિદ્વાનો તો એવા નીકળે જ જે એમ કહીને ઊભા રહી જાય કે આ અનુવાદ કાચો છે અથવા નબળો છે. એથી જ તો ફ્રેંચ ફિલસૂફ દેરિદાએ ક્યાંક કહ્યું છે કે અનુવાદ કરવો એ પાપ છે ને ન કરવો એ મહાપાપ છે.

અનુવાદ માટે ઇન્દ્રભાઈએ મીનાબેનનું નામ સૂચવ્યું. મેં સ્વીકાર્યું. ત્યાર પછી મીનાબેને ઘણા સારા અનુવાદો કર્યા છે. પરિણામ એ આવ્યું કે ગુજરાતી સાહિત્યને એક સારા અનુવાદક મળ્યા. એમના અનુવાદોનું એક પુસ્તક પ્રગટ પણ થયું છે અને હજી બીજું એક પુસ્તક પ્રગટ થાય એટલા અનુવાદો એમની પાસે પડ્યા છે. છેલ્લે છેલ્લે એમણે રશિયન લેખક લેસ્કોવની એક નવલકથાનો અનુવાદ કરેલો જે ‘સન્ધિ’ના છેલ્લા અંકમાં પ્રગટ થયેલો.

       મીનાબેન અનુવાદ કરતાં થયાં પછી મને પણ જરા વધારે લોભ થયો. એટલે મેં ઇન્દ્રભાઈને કહ્યું કે આપણને વાર્તાના અનુવાદક તો મળી ગયા. હવે કવિતાના એક અનુવાદક શોધીએ. ત્યારે કવિતાઓના અનુવાદ હું કરતો હતો. પણ મને એમ કે જો કવિતાઓના કોઈક સારા અનુવાદક મળી જાય તો મને વધારે સરળતા થઈ જાય. એમણે મને એક વ્યક્તિનું નામ સૂચવ્યું. હું અહીં એમનું નામ લખવા નથી માગતો. એ કવિતા લખતા હતા. વળી સાહિત્ય જગતમાં, એમાં પણ ખાસ કરીને અમેરિકામાં લખાતા ગુજરાતી સાહિત્ય જગતમાં, એ ઠીક ઠીક જાણીતા પણ હતા. મેં એમને અખતરો કરવા એક ફ્રેંચ કવિની પાંચેક કવિતાઓ મોકલી. પ્રમાણમાં ખૂબ નાની. એમણે એના અનુવાદ કર્યા. મેં જોયું તો એમાંના મોટા ભાગના અનુવાદ કાચા હતા. મેં એમાં સુધારા કરી એ અનુવાદ પાછા એમને મોકલ્યાને કહ્યું કે તમારા નામે છપાશે એટલે તમે મંજુર કરો પછી જ હું આગળ વધુ. બીજા જ દિવસે એમનો ફોન આવ્યો: જો તમે સુધારા કરવાના હો તો મારા અનુવાદનું શું? મારી મૌલિકતા હોય કે નહીં? મેં જેવા અનુવાદ કર્યા છે એવા જ તમારે છાપવા હોય તો છાપો. નહીં તો રહેવા દો. મારી પરિસ્થિતિ કાપો તો લોહી ન નીકળે એવી. ટાગોર જેવા ટાગોરે પણ એમના અનુવાદ બીજા વિદ્વાનોને બતાવેલા અને એ વિદ્વાનોએ કહ્યું હોય એ પ્રમાણે સુધારા પણ કરેલા. આ ખૂબ સામાન્ય રિવાજ છે. ઘણા ગુજરાતી સાહિત્યકારો પોતાની કૃતિઓ બીજા સર્જકોને બતાવતાં ખૂબ ડરતા હોય છે. અલબત્ત, છપાતા પહેલાં. છપાયા પછી એ બધાંને બતાવતા હોય છે. મેં જોયું છે કે અમેરિકામાં વસતા ગુજરાતી સર્જકોનો અહ્‌મ, એમાં પણ ખાસ કરીને, શ્રીમંત સર્જકોનો અહ્‌મ જરા જુદા જ પ્રકારનો હોય છે. એમાંના ઘણા બધા સર્જકોની સાહિત્ય વિશેની સમજ ખૂબ જ નબળી હોય છે પણ આપની સાથે વાત કરે ત્યારે ફાંકો તો એવો રાખે કે જાણે કે સાહિત્ય વિશે એમના સિવાય બીજું કોઈ કશું જાણતું જ ન હોય! એમના ઘેર જાઓ તો એમનું એક નાનકડું પુસ્તકાલય હોય. પણ એમાં ભારતથી એમના ઘેર પધારેલા સાહિત્યકારોએ આપેલાં પુસ્તકો વધારે હોય ને પોતે ખરીદેલાં ઓછાં. પછી એ લોકો પુસ્તકો બતાવતા જાય અને એની ઉપર જે તે લેખકના હસ્તાક્ષર બતાવતા જાય. એ જ રીતે, એમના ત્યાં દેવદેવીઓના ફોટા કરતાં એમણે જે સાહિત્યકારો સાથે પડાવ્યા હોય એ ફોટા વધારે હોય. આપણે એમના ત્યાં જઈએ એટલે એ લોકો આપણને હોંશે હોંશે એ ફોટા બતાવે. આપણને ગમે કે ન ગમે. આપણે એ ફોટા જોવા પડે. હું જ્યારે પણ આવા સાહિત્યકારોને ત્યાં ગયો છું ત્યારે મારી કર્મના સિદ્ધાન્તમાં શ્રદ્ધા વધતી ગઈ છે. નહીં તો આટલી બધી યાતના સહન કરવાનું આપણા નસીબમાં કઈ રીતે લખાયેલું હોય.

       એ સાથે મારો કવિતાના અનુવાદક શોધવાનો એ પ્રયોગ નિષ્ફળ ગયો. મેં ઇન્દ્રભાઈને વાત કરી તો ઇન્દ્રભાઈ કહે, “પડતા મૂકો એમને. એમનો અહ્‌મ એમને ભારે.” જો ઇન્દ્રભાઈની જગ્યાએ બીજું કોઈક હોત તો કદાચ એણે મને એમ કહ્યું હોત કે હું એમને વાત કરું છું. હવે પછી એ એવું નહી કરે. પણ, ના. ઇન્દ્રભાઈ મારી જેમ જ બળવાખોર હતા. વળી ‘સન્ધિ’ એમનું બીજું સંતાન હતું. એ ‘સન્ધિ’ને ખૂબ ચાહતા.

       એક વાર ઇન્દ્રભાઈએ કોઈક સાંસ્કૃતિક સંમેલનમાં મને કવિતા વાંચવા અને વ્યાખ્યાન આપવા બોલાવ્યો. ઇન્દ્રભાઈની મારા પરની આ શ્રદ્ધા પર હું સાચે જ વારી ગયેલો. કેમ કે અમેરિકામાં મને કદી પણ કોઈએ સામેથી કવિતા વાંચવા બોલાવ્યો નથી. મારા પાંચ કાવ્યસંગ્રહો થયા છે. એમને એવોર્ડ મળ્યા છે. એક કાવ્યસંગ્રહ તો બે કે ત્રણ યુનિવર્સિટીઓમાં અભ્યાસક્રમમાં ભણાવાયો છે. તો પણ. કેમ કે હું મનોરંજનનો જીવ નથી. બીજું, હું public relationનો પણ જીવ નથી. ત્રીજું, હું કદાચ વધારે પડતું સાચું કહી દઉં છું. જો કે, કેટલાક લોકો અંદરોઅંદર એવી વાતો કરે છે ખરા કે મારી કવિતા અઘરી હોય છે. એમના માટે કદાચ એ કવિતા અઘરી હશે ખરી. પણ એવું પણ બને ને એમની કવિતા સમજવાની શક્તિ પણ નબળી હોય. સંસ્કૃત કાવ્યશાસ્ત્રમાં ‘સહ્રદયી’ની વાત કરી છે. એ પ્રમાણે ભાવક સહ્રદયી હોવો જોઈએ. હું ‘સહ્રદયી’ના બે અર્થ કરું છું: એક તે, ‘હ્રદય ધરાવતો માણસ’ અને બીજો તે ‘જે તે સર્જકના જેવું જ હ્રદય ધરાવતો માણસ.’ આ બન્ને પ્રકારનાં હ્રદય ન હોય તો મારાં તો શું દલપતરામનાં બોધકાવ્યો પણ કોઈને ન સમજાય.

       જે હોય તે. પણ હું ઇન્દ્રભાઈનું આમંત્રણ સ્વીકારીને કવિતા વાંચવા અને સુરેશ જોષીની વાર્તા પર જાહેર વ્યાખ્યાન આપવા ક્લિવલૅન્ડ ગયો. રસ્તામાં મને થયેલું: કોઈકે ઇન્દ્રભાઈની હિંમતને અને સાથોસાથ મારી હિંમતને પણ દાદ આપવી જોઈએ. અમેરિકામાં સુરેશ જોષીની વાર્તા પર મારા જેવા માણસને બોલવાનું કોણ કહે? પણ ઇન્દ્રભાઈ એક સ્વતંત્ર અકાદમી જેવા હતા. એમણે ઊંચા ગજાનું સાહિત્ય લોકોને પીરસવું હતું.

ત્યાં જઈને મેં મારી કવિતાઓ વાંચી. પછી સુરેશ જોષીની ‘લોહનગર’ અને ‘કુરુક્ષેત્ર’ વાર્તાઓની વાત કરી. એમાં પણ ‘લોહનગર’ વાર્તાની વાત કરતાં મેં કહ્યું કે ૯/૧૧ પછીના અમેરિકાને સમજવા માટે સુરેશ જોષીની આ વાર્તા આપણને ઘણી ઉપયોગી થાય એમ છે. મેં એ વાર્તાના કેટલાક પ્રસંગો વર્ણવીને એમનું રૂપકાત્મક વાંચન કરી બતાવ્યું. લોકોને ખૂબ ગમ્યું. પહેલી વાર શ્રોતાઓને લાગેલું કે એક ગુજરાતી સર્જકનું લખાણ ૯/૧૧ પછીના અમેરિકાને સમજવામાં મદદ કરે એવું છે. સાહિત્ય આ રીતે પણ સીમા ઓળંગી શકે. પણ એ માટે એનો આસ્વાદ કરાવતાં આવડવો જોઈએ. યોગાનુયોગ, મારું કાવ્યવાંચન પણ ખૂબ સફળ રહ્યું. ઇન્દ્રભાઈએ મને કહેલું, “મેં ધાર્યું’તું એના કરતાં તમારું કાવ્યવાંચન ખૂબ સારું રહ્યું.” મેં એમને કહ્યું, “એનું કારણ તમને ખબર છે?” ઇન્દ્રભાઈ કહે ના. મેં કહ્યું, “શ્રોતાઓમાં કોઈ સાહિત્યકારો ન’તા એટલે.” ઇન્દ્રભાઈની રમૂજવૃત્તિ પણ જબરજસ્ત. એ કહે, “કેમ, હું તો હતો ને અંદર.” મેં જવાબમાં એટલું જ કહેલું કે તમે સાહિત્યકાર છો એ વાત સરળતાથી ભૂલી જાઓ છો. એનો લાભ પણ મારા જેવાને મળે કે નહીં?

પણ, એ કાવ્યવાંચન વખતે બનેલો એક પ્રસંગ હું કદી ભૂલીશ નહીં. કાવ્યવાંચન પૂરું થયું પછી પ્રશ્નોત્તરી વખતે એક ભાઈએ મને કહ્યું: “બાબુભાઈ, મેં તમારી કવિતાઓ ખૂબ ધ્યાનથી સાંભળી છે. એમાં અપાર હતાશા છે. મને પ્રશ્ન થાય છે કે તમે આટલી બધી હતાશા સાથે કઈ રીતે જીવો છો? હું એક સાઈકીઆટ્રિસ્ટ છું. મને લાગે છે કે વહેલામોડા તમને મારી જરૂર પડશે. આ રાખો મારું વિઝિટિંગ કાર્ડ. એક ગુજરાતી સાહિત્યકારને હું મફત સેવાઓ આપીશ.” મેં એ કાર્ડ હજી સાચવી રાખ્યું છે. જો કે, હજી મારે એની જરૂર પડી નથી. પણ, એમનું નિરીક્ષણ સાવ ખોટું તો ન હતું.

       એક બાજુ સુચીબેન અને ગિરીશભાઈને કારણે તો બીજી બાજુ ઇન્દ્રભાઈ અને મીનાબેનના કારણે અમારા સામાજિક સંબંધો વધતા જતા હતા. ઇન્દ્રભાઈના કુટુમ્બમાં એક પણ વ્યક્તિ એવી ન હતી જેની સાથે અમારે અંગત સંબંધો બંધાયા ન હોય. અમે ધીમે ધીમે સુચીબેનના તથા ઇન્દ્રભાઈના કુટુમ્બનો એક ભાગ બની રહ્યા હતા.

       હવે અમે પાછા અમારા ઘરમાં રહેવા આવી ગયાં હતાં.

ઘર લગભગ નવા જેવું બની ગયું હતું. પણ કોણ જાણે કેમ અમને કોઈ હરખ ન’તો થતો. અમે એવું માનતાં હતાં કે અમે એક દુર્ઘટનામાંથી બચી ગયાં છીએ. એ દુર્ઘટનાની સ્મૃતિ અમારા ચિત્ત પર એવી ઝળુંબ્યા કરતી હતી કે એને કારણે બચી જવાનો આનંદ પણ ભારરૂપ બની ગયો હતો. કોણ જાણે કેમ મને સતત એવું થવા લાગેલું કે હવે ટૂંક સમયમાં મારા જીવનમાં બીજી કોઈ દુર્ઘટના બનશે. કેમ કે હું મોટો થયો ત્યારથી આપત્તિ વગરનું જીવન કદી જીવ્યો જ નથી. એટલે જ તો ઘણી વાર હું મારી કવિતામાં વાત વાતમાં શૈશવમાં પહોંચી જતો હોઉં છું. કદાચ એથી જ તો મેં એ જ સમયગાળામાં, ક્યાંક લખેલું કે હું રોજ રાતે સૂતાં પહેલાં મારાં દુ:ખની હાજરી લેતો હોઉં છું. જો કોઈ દુ:ખ ચાલ્યું ગયું હોય તો હું એને મનાવીને પાછું બોલાવી લેતો હોઉં છું. હું એને સમજાવતો હોઉં છું કે તું જઈશ તો કદાચ તારી જગ્યાએ વધારે ભયાનક દુ:ખ આવશે તો હું શું કરીશ? મારાં બધાં દુ:ખ મારાં લાડકાં બની ગયાં હતાં. જો કે, એને કારણે મારી ઊંઘ હવે ઓછી થવા લાગી હતી. હું એક સામટા સાત કલાક ક્યારે ઊંઘ્યો હોઈશ મને યાદ નથી. આજે પણ મારી ઊંઘ ત્રુટક હોય છે. ઘણી વાર તો વચ્ચે કલાક બે કલાકનો વિરામ હોય છે. ત્યારે હું બેસીને મને સરળતાથી ન સમજાય એવાં પુસ્તકો વાંચતો હોઉં છું. એને કારણે ઊંઘને મારી પાસે પાછા આવવાની સરળતા થઈ જતી હોય છે. જો કે, ક્યારેક એવાં પુસ્તકો મારી અનિદ્રાનો સમયગાળો વધારે લંબાવતાં હોય છે. પણ, એ મારા હાથની વાત નથી.

અમેરિકા આવ્યા પછી મને બિહામણાં સપનાં વધારે આવતાં થયેલાં. એક તો ઓછી ઊંઘ અને જેટલી ઊંઘ હોય એટલી ઊંઘમાં પાછાં બિહામણાં સપનાં. મેં એમાંનાં ઘણાં સપનાં લખી રાખ્યાં છે. સપનામાં ક્યારેક એક પછી એક એમ બધા દાંત ખરવા માંડે. ક્યારેક હું ચાલતો હોઉં ને મારું હાડપિંજર પાછળ પાછળ ચાલે. ક્યારેક હું ડુંગર પર ચડ્યા જ કરું ને ત્યાંનો ત્યાં જ રહું. ક્યારેક હું વતનમાં જાઉં ને ત્યાંથી પાછા આવવાની ટિકિટ ન મળે. ક્યારેક હું બારીમાં થઈને બહાર નીકળવા જાઉં ને અંદર ફસાઈ જાઉં. ક્યારેક કોઈક પાઈપમાં ફસાઉં ને શ્વાસ ન લઈ શકું. ક્યારેક દીકરાને લઈને મારા વતનમાં જાઉં. ત્યાં ભાતભાતનાં પ્રાણીઓ હોય. હું એ પ્રાણીઓ એને બતાવું. ક્યારેક બસ લખ્યા જ કરું ને કાગળ કોરોને કોરો રહી જાય. ક્યારેક લખવા બેસુંને ભાષા ભૂલી જાઉં. ક્યારેક સુરેશ જોષીના ઘેર જાઉં. એ ત્યાં બેઠા હોય. હું આશ્ચર્યથી પૂછું: તમારું તો અવસાન થયું હતું ને? ને સુરેશ જોષી કહે: લોકો અફવાઓ ફેલાવે છે. ક્યારેક હું સુરેશ જોષી સાથે પુસ્તકોનું આદાનપ્રદાન કરું. મેં મારાં ઘણાં સપનાંને વાર્તામાં કે કવિતામાં ફેરવ્યાં છે. શરૂ શરૂમાં આ બિહામણાં સપનાંતી હું ડરી જતો. ક્યારેક રાતે ઊઠી જાઉં ને રડી પણ પડતો. રેખા આખો દિવસ કામ કરીને ઘેર આવી હોય. હું એને કશું કહું નહીં. આ બધું હવે સામાન્ય બનવા લાગ્યું હતું. સાવ સામાન્ય. આજે પણ આ બિહામણાં સપનાં મારો પીછો છોડતાં નથી. આ કથા અનંતા છે એવું લાગે છે હવે.

       ઘરમાં પાછા રહેવા આવ્યા એ પછીના બીજા જ મહિને ઇમિગ્રેશન ખાતાનો કાગળ આવ્યો. એમાં લખ્યું હતું: અમે તમારી ગ્રીનકાર્ડ માટેની અરજીનું પુન:મૂલ્યાંકન કર્યું છે અને અમે અમારા નિર્ણયને વળગી રહીએ છીએ. એ જવાબ મળ્યો પછીના એકબે દિવસમાં હું વકીલ પાસે ગયો. વકીલ કહે કે હવે આમાં કશું કરી શકાય એમ નથી. આપણે હવે બીજી કોઈક કેટેગરીમાં અરજી કરીએ. એણે એમ પણ કહ્યું જે હજી આપણે આ કેસને વૉશિંગ્ટન લઈ જઈ શકીએ. પણ ત્યાં પણ ખૂબ સમય લાગી જશે. અને વૉશિંગ્ટન ગયેલા કેસમાં એકાદ ટકાને જ સફળતા મળતી હોય છે. બીજી કોઈક કેટેગરીમાં અરજી કરવાની. એનો અર્થ એ થયો કે વકીલ માટે બીજા આઠ હજાર ડૉલર તૈયાર રાખવાના. તદ્ઉપરાંત, ફોર્મ ફી વગેરેના પૈસા જુદા.

       પછી મેં ઇન્દ્રભાઈને પણ વાત કરી કે અમારી ગ્રીનકાર્ડ માટેની અપીલ અમાન્ય રહી છે ને હવે અમારે નવેસરથી ગ્રીનકાર્ડ માટે અરજી કરવી પડશે. ઇન્દ્રભાઈએ તરત જ કહ્યું કે એ વકીલને પડતા મૂકો. હું એક વકીલને ઓળખું છું. ક્લિવલેન્ડમાં જ પ્રેકટીસ કરે છે. ચીની બાઈ છે. મારાં મિત્ર છે. ખૂબ હોંશિયાર છે. મોટા મોટા લોકોના કેસ એ લડી છે. તમે એક વાર અહીં આવો. આપણે એમને સાથે મળવા જઈશું. હું કહીશ એટલે ફી પણ ઓછી લેશે.

       હું અને રેખા બન્ને પછી એક દિવસે ઇન્દ્રભાઈને ત્યાં ગયાં. ઇન્દ્રભાઈએ અમારા વિશે ઘણું વિચારી રાખ્યું હતું.

 

Advertisements

3 thoughts on “મને હજી યાદ છે-૬૮ (બાબુ સુથાર)

  1. ‘સપનામાં ક્યારેક એક પછી એક એમ બધા દાંત ખરવા માંડે. ક્યારેક હું ચાલતો હોઉં ને મારું હાડપિંજર પાછળ પાછળ ચાલે. ક્યારેક હું ડુંગર પર ચડ્યા જ કરું ને ત્યાંનો ત્યાં જ રહું. ક્યારેક હું વતનમાં જાઉં ને ત્યાંથી પાછા આવવાની ટિકિટ ન મળે. ક્યારેક હું બારીમાં થઈને બહાર નીકળવા જાઉં ને અંદર ફસાઈ જાઉં. ક્યારેક કોઈક પાઈપમાં ફસાઉં ને શ્વાસ ન લઈ શકું. ક્યારેક દીકરાને લઈને મારા વતનમાં જાઉં. ત્યાં ભાતભાતનાં પ્રાણીઓ હોય. હું એ પ્રાણીઓ એને બતાવું. ક્યારેક બસ લખ્યા જ કરું ને કાગળ કોરોને કોરો રહી જાય. ક્યારેક લખવા બેસુંને ભાષા ભૂલી જાઉં. ક્યારેક સુરેશ જોષીના ઘેર જાઉં. ..’

    ઘણાના સ્વપ્નાનું સ રસ વર્ણન
    આવા સ્વપ્ન આવો તેવી પ્રાર્થના
    આગ લાગી ગઈ સખી વરસાદમાં…
    કોની સાથે જઈને ભીંજાવું હવે,.
    સાવ સૂની છે ગલી વરસાદમાં…
    એક દુઆ માંગી ….
    તારા સપનામા મારા અસ્તિત્વને રહેવા દે.
    આજ બુધ્ધિ અને લાગણીઓ ને લડવા દે..
    તારા આંસુને મારા શબ્દો વડે અડવા દે!

    Liked by 1 person

  2. બાબુભાઈ, આટલા સાલસતાથી પોતા વિષે લખી જવું એ અત્યંત કપરું કામ છે, એ પણ બિનજરુરી ઉપદેશ કો કોઈ શીખ આપ્યા વિના. મને આથી જ આપની આટલી Personable Autobiography ગમે છે. How can someone life has all these colors? But you are living it. Count me the first one to buy the book.

    Liked by 1 person

  3. Indrabhai and suchi bahen: ” એક બાજુ સુચીબેન અને ગિરીશભાઈને કારણે તો બીજી બાજુ ઇન્દ્રભાઈ અને મીનાબેનના કારણે અમારા સામાજિક સંબંધો વધતા જતા હતા”
    happy part– your KAVYA VANCHAN :”. આ રાખો મારું વિઝિટિંગ કાર્ડ. એક ગુજરાતી સાહિત્યકારને હું મફત સેવાઓ આપીશ.” મેં એ કાર્ડ હજી સાચવી રાખ્યું છે. જો કે, હજી મારે એની જરૂર પડી નથી. પણ, એમનું નિરીક્ષણ સાવ ખોટું તો ન હતું.” that is great.
    …and at last again Indrabhai’s contact of Chinese lady – we look for positive response for Green Card this time.

    Liked by 1 person

પ્રતિભાવ

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  બદલો )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  બદલો )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  બદલો )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  બદલો )

Connecting to %s