All posts by P. K. Davda

About P. K. Davda

Faculty of Technology and Engineering M.S.University, Baroda. Graduated in 1961

રેખા ભટ્ટીની વાર્તાઓ – ૩

                    ઉજળુ વરણ                 

કાવ્યા જયારે લગ્ન કરીને આવી ત્યારે તેની ઉમર થોડી નાની કહેવાય ખરી. 17 વર્ષ. પણ લગ્નની પ્રથમ રાત્રે જ તેને ખબર પડી ગઈ કે પતિ પુરુષમાં નથી. જોકે તેના પતિનો પણ કોઈ ઈરાદો તેને છેતરવાનો ન હતો, કારણકે આ બાબતનું કોઈ જ્ઞાન તેને હતું જ નહિ; એમ કહીયે તો પણ ચાલે. ઉચ્ચ વર્ણ એટલે આવી કોઈ ચર્ચા ઘરમાં કે મિત્ર વર્તુળમાં થતી ન હતી. એટલે તે પણ મુંજાઈ ગયો હતો. થોડા દિવસ તો આમ જ પસાર થઇ ગયા. કાવ્યા હજી પણ કુંવારિકા જ હતી. ધીમે ધીમે તેના પતિને વાસ્તવિકતાનો ખ્યાલ આવતો ગયો. પણ હવે તો ઘણું જ મોડું થઇ ગયું હતું. આ વાત પતિને મનમાં અને મનમાં મુંજવતી હતી. તેને લાગ્યું કે આજ નહિ તો કાલે પણ વાત જાહેર તો થશે જ. ત્યારે પોતાને શરમથી ડૂબી મરવાનો વારો આવશે. અત્યંત શોક્ગ્રસ્ત અવસ્થામાં તે લગભગ ડિપ્રેશનમાં સરી પડ્યો. આવી વાત કરવી તો પણ કોને કરવી? તેને તો કોઈ એવો ખાસ મિત્ર પણ ન હતો કે આવી વાત શેર કરી શકાય.

Continue reading રેખા ભટ્ટીની વાર્તાઓ – ૩

Advertisements

કથા પૂરી થઈ (ઉર્વીશ વસાવડા)

 

કાચ તૂટ્યો એક પથ્થરની કથા પૂરી થઈ,

શબ્દ પ્રગટ્યો એક અક્ષરની કથા પૂરી થઈ. Continue reading કથા પૂરી થઈ (ઉર્વીશ વસાવડા)

મને હજી યાદ છે – ૮૨ (બાબુ સુથાર)

બેરોજગાર બન્યાના દિવસે ઘેર જતાં

જ્યારે રમ્યાએ મને કહ્યું કે ડીન સંમત થતા નથી. એથી યુનિવર્સિટી તમને આવતા શૈક્ષણિક વરસથી છૂટા કરે છે, ત્યારે મારે કોઈ દલીલ કરવાની હતી નહીં. અલબત્ત, અમેરિકન ઔપચારિકતા પ્રમાણે મારે એમનો આભાર માનવો પડે. એટલે મેં એમનો આભાર માનીને કહેલું કે તમે મને મદદ કરવાનો પ્રયાસ કર્યો એ બદલ આભાર. મેં સ્વીકારી લીધેલું કે કોઈકનું મરણ થાય તો આપણે મરણની સામે દલીલો નથી કરતા. અરે મરનારને પણ એમ નથી કહેતા કે મરતાં પહેલાં તમારે મને કહેવું જોઈએ ને. કેમ કે આપણને ખબર હોય છે કે દલીલો વડે મરણને હરાવી શકાય નહીં. પણ, મેં એક કામ કરેલું. મેં રેખાને ફોન કરીને તરત આ વાત ન હતી કરી. એ ત્યારે કામ પર હતી. એ કામ પર હોય ત્યારે મારે એને દુ:ખ ન હતું પહોંચાડવું. પણ મેં મારા સ્ટાફના બે મિત્રોને વાત કરેલી. એક તો દેવન પટેલને અને બીજા તે વાસુ રંગનાથનને. આખા સાઉથ એશિયા વિભાગમાં કેવળ દેવેન જ એવો હતો જે મને શાન્તિથી અને સહાનુભૂતિથી સાંભળતો. એને મારી આવડત પર અને મારી સમજણશક્તિ પર પૂરો વિશ્વાસ હતો. એ માનતો હતો કે મારા જેવા ‘વિદ્વાન’ માણસને ડિપાર્ટમેન્ટે રાખવો જોઈએ. પણ, એ મને સાંભળવા સિવાય બીજી કોઈ મદદ કરી શકે એમ ન હતો. જો કે, આ અમેરિકા નામના દેશમાં તમારી વાત કોઈ સહાનુભૂતિથી સાંભળે તો પણ તમને વૈકુંઠ મળ્યાની લાગણી થાય. જો કે, એ વખતે એ પણ ખૂબ વ્યસ્ત હતો. એને પોતાની નોકરી ટકાવી રાખવા માટે એણે પુસ્તક પ્રગટ કરવાનું હતું. યુનિવર્સિટી ઓફ પેન્સિલવેનિયામાં ત્યારે એવો નિયમ હતો કે જો આસિસ્ટન્ટ પ્રોફેસરે કાયમી નોકરી મેળવવી હોય તો એણે એનો શોધનિબંધ કોઈક અમેરિકન યુનિવર્સિટીમાંથી જ પ્રગટ કરવો પડે. આ નિયમ કદાચ અત્યારે પણ હશે. જો ઓક્સફર્ડ કે કેમ્બ્રિજ યુનિવર્સિટી શોધનિબંધ પ્રગટ કરે તો એ ન ચાલે! દેવેનનો શોધનિબંધ Columbia University Press દ્વારા પ્રગટ કરવાનો હતો. પણ, દેવેનને કાયમી કરવાની તારીખ અને પ્રકાશનની તારીખ વચ્ચે બેએક અઠવાડિયાનો તફાવત હતો. દેવેન ડરતો હતો કે આ ટેકનીકલ બાબત આગળ ધરીને એ લોકો મને કાઢી તો નહીં મૂકેને? અમેરિકન યુનિવર્સિટીઓનું કંઈ કહેવાય નહીં. એમાં પણ ખાનગી યુનિવર્સિટીઓનું અને એમાં ય પણ આઈ વી લીગ યુનિવર્સિટીઓની તો વાત જ ન થાય. એ લોકો કોઈ પણ બહાનું કાઢીને તમને વિદાય કરી શકે. એમને પૈસાની કંઈ પડી નથી હોતી. આફ્રિકાના નાના દેશના અંદાજપત્ર કરતાં પણ એમનાં અંદાજપત્ર મોટાં હોય છે.

Continue reading મને હજી યાદ છે – ૮૨ (બાબુ સુથાર)

હેલ્થ એન્ડ કેર ફાઉન્ડેશનના પડદા પાછળના ચહેરા (ડો. ભરત ભગત) – ૩

કુછ લોગો કી કુછ બાતો મેં, ઇતના અસર હોતા હૈ,

કુછ દિલમેં ઉતર જાતે હૈ, કુછ દિલસે ઉપર જાતે હૈં.

 

 

 

 

 

 

 

 

 ડો. રોહિત દવે

એક ક્રિશ્ચિયન પાદરી એન્થની ડી – મેલોએ વિશ્વના ઘણા ધર્મોના અભ્યાસ પછી એક સુંદર પુસ્તક લખ્યું છે. એનું નામ છે “ધી સોંગ ઓફ બર્ડ.” ધર્મોનાં સારતત્ત્વોને એમણે એક જ પાનાની વાર્તાઓમાં મૂકયો છે. વાર્તા વાંચી તમારે જ મનોમંથન કરી એના મર્મને પકડવાનો છે. પુસ્તકનો એક સરસ પ્રસંગ યાદ આવે છે. એક ભરબપોરે, એક માછીમાર પોતાની હોડીને અઢેલીને આરામથી બેઠો હતો. ત્યાં એક મોટા શેઠ આવ્યા. માછીમારને સંબોધીને કહ્યું : ‘અલ્યા, આળસુની જેમ, કેમ પડી રહ્યો છે ? હજી તો બપોર છે, જા દરિયામાં અને બીજી ઘણી માછલીઓ પકડી લાવ.”

Continue reading હેલ્થ એન્ડ કેર ફાઉન્ડેશનના પડદા પાછળના ચહેરા (ડો. ભરત ભગત) – ૩

એક છત નીચે બધાનાં થૈ ગયાં જ્યાં મન જુદાં (મિસ્કીન)

એક છત નીચે બધાનાં થૈ ગયાં જ્યાં મન જુદાં,
એકની એક જ ઘટે ઘટના છતાં વર્ણન જુદાં Continue reading એક છત નીચે બધાનાં થૈ ગયાં જ્યાં મન જુદાં (મિસ્કીન)

ચિત્રકાર ડો. ગીતા આચાર્ય – ૫

આ ચિત્રમાં કુદરતી વાતાવરણમાં પગદંડી પકડીને ચાલવાની વાત કરી છે. ઘરની નજીકના આ કુદરતી માહોલમાં ચિત્રકાર એમના બાળકો સાથે દૂર સુધી ચાલવા જતા. એમને કુદરતમાં ચિત્ર માટેની સામગ્રી મળી રહેતી, અને બાળકોને થાકને લીધે સારી ઊંઘ આવતી.

Continue reading ચિત્રકાર ડો. ગીતા આચાર્ય – ૫

પદ્મશ્રી જ્યોતિ ભટ્ટ

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

નાદુરસ્ત તબીયતને લીધે જ્યોતિભાઈ પદ્મશ્રી એવોર્ડ સ્વીકારવા રાષ્ટ્રપતિ ભવન ખાતે ઉજવાયલા સમારંભમાં ન જઈ શક્યા હતા. ગુજરાત રાજ્યવા એડીશનલ ચીફ સેક્રેટરી શ્રીમતિ સંગિતા સિંગ રાષ્ટ્રપતિના પ્રતિનિધિ તરીકે જ્યોતિભાઈના ઘરે જઈને એમને આ સમન્માન ચંદ્રક ન પ્રશસ્તિપત્ર આપી આવેલા. એ વખતે વડોદરા જીલ્લાના કલેકટર શ્રીમતિ શાલીની અગરવાલ પણ હાજર હતા.

Continue reading પદ્મશ્રી જ્યોતિ ભટ્ટ

અનિલ ચાવડાના ગીતનો રસાસ્વાદ (દેવિકા ધ્રુવ)

ખૂબ જાળવી તોય હાથથી છૂટી ગઈ રે લોલ,

ઇચ્છાઓથી ભરચક બરણી ફૂટી ગઈ રે લોલ. Continue reading અનિલ ચાવડાના ગીતનો રસાસ્વાદ (દેવિકા ધ્રુવ)

દેવિકા ધ્રુવની બે રચનાઓ

કટકે કટકે

ડગમગ મન તો કેવું ભટકે, સઘળું હો તોયે કંઈ ખટકે;

દેખાદેખી દોડી રખડે, ના જાણે ક્યાં જઈને અટકે.

Continue reading દેવિકા ધ્રુવની બે રચનાઓ

ગુલામી અને આઝાદી માટેનો સંઘર્ષ – ૮ (દીપક ધોળકિયા)

પ્રકરણ ૮દુકાળનાં વર્ષો

 ૧૬૨૦માં કંપનીનો વેપાર ધમધોકાર ચાલી નીકળ્યો હતો. સૂરત એનું મુખ્ય કેન્દ્દ્ર હતું. સૂરતની ફૅક્ટરીના મુખ્ય અધિકારીનેપ્રેસિડન્ટનું પદ અપાયું હતું અને સૂરત પ્રેસીડન્સી હેઠળ મલબારથી માંડીને રાતા સમુદ્રનાં બધાં વેપારી કેન્દ્રોને મૂકવામાં આવ્યાં હતાં. એક પ્રેસીડન્ટ હેઠળ બસ્સો ફૅક્ટર હતા. ૧૬૨૦ સુધીમાં કંપનીએ ૩૦૪૦ જહાજ મેળવી લીધાં હતાં. લંડનમાં એના પ્રમુખના ઘરમાંથી એનું કામકાજ ચાલતું હતું તેની જગ્યાએ નવી જગ્યા ખરીદી લીધી હતી. જો કે હજી એનું કામકાજ દરેક ખેપ માટે અલગથી શેરો વેચીને ચાલતું હતું પણ એમાં ભારે વધારો થયો હતો. ૧૬૧૩માં કંપની ૪,૧૮,૦૦૦ પૌંડ એકઠા કરી શકી હતી, તો ૧૬૧૭માં એ ૧૬ લાખ પૌંડના શેરો વેચી શકી હતી. લંડનની ઑફિસમાં કંપનીના સ્ટાફમાં પણ હવે પાંચને બદલે અઢાર માણસો કામ કરતા હતા!

Continue reading ગુલામી અને આઝાદી માટેનો સંઘર્ષ – ૮ (દીપક ધોળકિયા)