All posts by P. K. Davda

About P. K. Davda

Faculty of Technology and Engineering M.S.University, Baroda. Graduated in 1961

જિગીશા પટેલની કલમ – ૩

દ્વિધા

શિયાળાની ગુલાબી સાંજે જાનકી અને છાયા અમદાવાદના અટીરાના વોકીંગ ટ્રેક પર ચાલી રહ્યા હતા.ત્યાં આગળ ચાલતી બે બહેનોની જરા મોટેથી ચાલતી વાતચીત સાંભળી જાનકી જરાક અચંબામાં પડી ગઈ. Continue reading જિગીશા પટેલની કલમ – ૩

દેવિકાની દૃષ્ટિયે – ૩ (દેવિકા ધ્રુવ)

રસદર્શનઃ
કવિ શ્રી વિવેક ટેલરની એક કવિતા (પ્રણયગીત)નું રસદર્શન..

નજર્યુંની વાગી ગઈ ફાંસ..

ભરબપ્પોરે ભરમેળામાં નજર્યુંની વાગી ગઈ ફાંસ,
એક-એક પગલાના અધ્ધર થ્યાં શ્વાસ

દલડાની પેટીમાં સાચવીને રાખેલા
ઊઘડી ગ્યાં સાતે પાતાળ;
ગોપવેલી વારતા હરાઈ ગઈ પલકારે,
ચોરીનું કોને દઉં આળ?
અલ્લડ આ છાતી તો આફરે ચડીમારા તૂટે બટનખૂલે કાસ. Continue reading દેવિકાની દૃષ્ટિયે – ૩ (દેવિકા ધ્રુવ)

ભાષાને શું વળગે ભૂર – ૩૦ (બાબુ સુથાર)

સંયુક્ત ક્રિયાપદો

ગુજરાતીમાં સંયુક્ત ક્રિયાપદોની સમજ વિશે પણ ઘણી ગૂંચ પ્રવર્તે છે. કેટલાક ભાષાશાસ્ત્રીઓ ‘ચાલ્યા કરવું’ જેવાં ક્રિયાપદોને પણ સંયુક્ત ક્રિયાપદ કહે છે તો કેટલાક ‘ચાલી જવું’ જેવાં ક્રિયાપદોને. આ લેખ પૂરતા હું બીજા પ્રકારના, એટલે કે ‘ચાલી જવું’ પ્રકારનાં ક્રિયાપદોને સંયુક્ત ક્રિયાપદ તરીકે ઓળખાવીશ. આ ક્રિયાપદોમાં (૧) ઓછામાં ઓછાં બે ક્રિયાપદો હોય. આપણે પહેલા ક્રિયાપદને V1 અને બીજા ક્રિયાપદને V2 તરીકે ઓળખાવીશું.  (૨) V1ના મૂળને -ઈ પ્રત્યય લાગેલો હોય. કેટલાક ભાષાશાસ્ત્રીઓ આ પ્રત્યયને ‘કડી પ્રત્યય’ પણ કહે છે. કેમ કે, એ બે ક્રિયાપદોને જોડવાનું કામ કરે છે. અને, (૩) V2ને કાળ/અવસ્થા/વૃત્તિ પ્રત્યયો લાગતા હોય છે. Continue reading ભાષાને શું વળગે ભૂર – ૩૦ (બાબુ સુથાર)

સફરની સ્મૃતિના સથવારે -૪ (રાજુલ કૌશિક)

પ્રાકૃતિક સૌંદર્યથી છલકાતું બહામા

જીવનની એકધારી ઘરેડ કે પરેડથી થાકીને માણસ ક્યાં જાય? પ્રકૃતિના ખોળે ? એ પછી ધરતીનો કોઇપણ પટ કેમ ના હોય ? કોતરો કે કંદરાઓ , ઉંચા ઉત્તુંગ પહાડો કે ઉંડી નીલવર્ણી અથાગ અને અફાટ જળરાશી? દરેકને પોતાની મનગમતી પ્રાકૃતિક સૌંદર્યથી ભરેલી જગ્યાઓનુ ખેંચાણ રહ્યા જ કરે છે. આવુ જ એક નિલવર્ણી અફાટ જળરાશીથી ભરપૂર અને પ્રાકૃતિક સૌંદર્યથી છલોછલ નામ છે બહામા. Continue reading સફરની સ્મૃતિના સથવારે -૪ (રાજુલ કૌશિક)

ચાકડાના ચાલક જ્યોત્સના ભટ્ટ – ૪ (સંપાદન – પી. કે. દાવડા)

સિરામિક આર્ટ

(હું જાણું છું કે તમે જ્યોત્સનાબહેનના સિરામિક્સ જોવાની આતુરતાથી રાહ જુવો છે. બધું તૈયાર પણ છે. પણ આ તકનો લાભ લઈ, વાચકોને સરળ શબ્દોમા સિરામિક આર્ટ વિશે જેટલી માહીતિ આપી શકાય એટલી આપવાના ઈરાદાથી થોડું લંબાવ્યું છે)

સિરામિક આર્ટ ટેરાકોટાનો એડવાન્સ સ્વરૂપ છે અને ટેરાકોટાએ દુનિયાનું સૌથી જૂનું માટીકામ છે. ટેરા એટલે જમીન અને કોટા એટલે પકવેલી માટી. પહેલાના સમયમાં ટેરાકોટા માટીનો ઉપયોગ ઘરવકરીના સાધનો બનાવવા માટે થતો હતો. ઘરવકરીમાં ઉપયોગ થતા માટીના વાસણોને ચંદ્રગ્રહણ અને સુર્યગ્રહણના સમયે તોડી નાખવામાં આવતા હતા. જેના કારણે કુંભારને રોજગારી મળતી હતી. તેથી સિરામિક આર્ટ આપણી પરંપરા સાથે સંકળાયેલું રહેતું હતું. આધુનિક સમયમાં સિરામિકનો ઉપયોગ ઉદ્યોગીક સ્થળે કરવામાં આવે છે, અને તે એક હાથે બનતું હોવાથી આર્ટિસ્ટને કામ કર્યાનો સંતોષ પ્રાપ્ત થાય છે. આર્ટિસ્ટ જયારે સિરામિકને રંગ કરે છે ત્યારે તેને ખ્યાલ નથી હોતો કે તે કયો રંગ કરી રહ્યો હોય છે કારણ કે તે ઓક્સાઇડ રંગ હોય છે જે ભઠ્ઠીમાં પાક્યા પછી જ ખ્યાલ આવતો હોય છે. Continue reading ચાકડાના ચાલક જ્યોત્સના ભટ્ટ – ૪ (સંપાદન – પી. કે. દાવડા)

શેખાદમ આબુવાલા

શેખ આદમ મુલ્લાં શુજાઉદ્દીન આબુવાલા એટલે “શેખાદમ”આબુવાલા. કવિ, નવલકથાકાર, પત્રકાર અને રેડિયો કલાકાર અને ઉદઘોષક, એ બધું એક જ માણસમાં હતું અને એ માણસ એટલે શેખાદમ. Continue reading શેખાદમ આબુવાલા

રણને પાણીની ઝંખના – ૩ (પૂર્વી મોદી મલકાણ)

નવી ક્ષિતિજનું દર્પણ-

ઈન્ડિયા છોડી યુ એસ માં અમે અમારી નવી ક્ષિતિજ વસાવી આ સમય દરમ્યાન જે અનુભવો થયાં તેનું આ દર્પણ છે જેને હું વાંચક મિત્રો સાથે શેર કરી રહી છું. 

 એક સ્વસ્તિક ને કારણે

શુભ પ્રસંગોમાં સ્વસ્તિક અને રંગોળી હંમેશાથી હિન્દુ ધર્મનાં પ્રતિક અને પૂરક રહ્યાં છે. પરંતુ ઘર આંગણામાં માંગલ્યતા અને પવિત્રતાની આગેવાની લઈ એક સાથે ઉતરી આવતાં હિન્દુ ધર્મનાં પાયારૂપ આ પ્રતીકો શું ક્યારેય કોઈ મુશ્કેલી સર્જી શકે છે? જવાબ છે હા કારણ કે 1997 નાં વર્ષમાં સ્વસ્તિક અને રંગોળીને કારણે મારા ઘરે પોલીસ ધમધમતી થઈ ગઈ જેને કારણે મારે આપણાં આ પ્રતીકો સાથેનો સંબંધ છોડવો પડ્યો. Continue reading રણને પાણીની ઝંખના – ૩ (પૂર્વી મોદી મલકાણ)

મારી કલમ, મારા વિચાર – ૩ (પરભુભાઈ મિસ્ત્રી)

ચકમકથી લાઈટર સુધી

બાળપણની વાત કરું છું, તે પણ પચાસના દાયકાની અને અંતરિયાળ ગામડાની. રોડ નહિ, સડક નહિ પણ ગઢેર અને નાળનો જમાનો! બળદગાડા ચાલવાથી ઊંડી ગઢેર પડી ગયેલા રસ્તા. ચોમાસામાં કીચડથી ભરેલા અને શિયાળા ઉનાળામાં ધૂળ ભરેલા. એ ધૂળ ભેગા કાંટા પણ હોય અને ખીલી કે કાચના ટૂકડા પણ હોય. રસ્તાની બંને ધાર પર આંબા- આમલીના ઊંચા તોતિંગ વૃક્ષો હોય. નાળની બંને બાજુ મરીકંથાર અને કરમદીઓ ઊગેલી હોય તેના પર કવચના ફાફડા, ચણોઠીના વેલા અને બીજા અનેક જંગલી વનસ્પતિએ ઊગેલી હોય. નાળ સાંકડી અંધારી અને બીક લાગે તેવી હોય. જર જનાવર કે ચોર પણ છુપાયા હોય તે ખબર ન પડે. Continue reading મારી કલમ, મારા વિચાર – ૩ (પરભુભાઈ મિસ્ત્રી)

કુદરતના  ખેલ  હાથમાં  આવી  નહીં  શકે ( મરીઝ )

 

કુદરતના  ખેલ  હાથમાં  આવી  નહીં  શકે,

                 કળીઓને  ગલીપચીથી  હસાવી નહીં  શકે.

મારા  કવનનું આટલું  ઊંડું  મનન  ન કર,

                  કંઈ  યાદ  થઈ  જશે તો  ભૂલાવી નહીં શકે.        Continue reading કુદરતના  ખેલ  હાથમાં  આવી  નહીં  શકે ( મરીઝ )

જિગીશા પટેલની કલમ – ૨

ઓ સાથી રે…….

સિનીયર સીટીઝનનું એક ગ્રુપ મેકસીકોના કેનકુનના દરિયા કિનારે ઢળતી સંધ્યાએ હળવા પવનની લહેરને માણતું, ટોળટપ્પા કરતું ,એકબીજાની કંપની માણી રહ્યું હતું.એટલામાં બટકબોલી જાનકી બોલી, ચાલો ,ચાલો એક સરસ રમત રમાડું. દરેક વ્યક્તિએ કે યુગલે એક પછી એક આગળ આવી પોતાના પાર્ટનર અંગે થોડું કંઈપણ કહેવાનું, તમે ગીત ગાઈને, વાત કરીને કોઈપણ રીતે તમારા જીવન સાથી અંગે કહી શકો. ચાલો હું મારાથી જ શરુ કરું. એ કંઈ બોલવા જાય ત્યાં જ એનો ઉત્સાહી પતિ આવી તેનો હાથ પકડી ગાવા લાગ્યેા Continue reading જિગીશા પટેલની કલમ – ૨