Category Archives: પી. કે. દાવડા

એટમ બોમ્બનો ઈતિહાસ (શોધખોળ આધારિત લેખ) – પી. કે. દાવડા

 

બીજું વિશ્વયુધ્ધ લી સપ્ટેંબર ૧૯૩૯ માં શરૂ થયું અને જી સપ્ટેંબર ૧૯૪૫ માં પુરૂં થયું. સમયગાળામાં ઘણું બધું બન્યું. ચાર કરોડ બ્યાસી લાખ એકત્રીસ હજાર સાતસો સૈનિક માર્યા ગયા, એમાંના ૩૭૦૦૦ સૈનિકો ભારતના હતા (જે અંગ્રેજોના પક્ષમાં લડતા હતા). પણ ગાળામાં સૌથી મોટી ઘટના બની કે વિનાશક શસ્ત્ર એટમબોમ્બની શોધ થઈ અને એનો ઉપયોગ પણ થયો. એના પ્રથમ ઉપયોગમાં ત્રણ લાખ પચાસ હજાર માણસો મરણ પામ્યા.

Continue reading એટમ બોમ્બનો ઈતિહાસ (શોધખોળ આધારિત લેખ) – પી. કે. દાવડા

Advertisements

ગાંધીજીના પત્રો અને ટપાલ ખાતું (સંકલન-પી. કે. દાવડા)

અંગ્રેજી શાશન દરમ્યાન તાર ટપાલ ખાતું સીધું બ્રિટીસ સરકારના હાથ નીચે હતું. ગાંધીજી આખા દેશમાં ફરતા રહેતા હતા, એમનું કોઈ નિશ્વિત એક સરનામું ન હતું, તેમ છતાં તાર ટપાલ ખાતું એમના અધૂરા કે નામના સરનામા વાળા પત્રો પણ ગાંધીજી જ્યાં હોય ત્યાં તેમને ઝડપથી પહોંચતા કરતા.

અહીં એવા કેટલાક પત્રોના ફોટોગ્રાફસ રજૂ કરૂં છું.

Continue reading ગાંધીજીના પત્રો અને ટપાલ ખાતું (સંકલન-પી. કે. દાવડા)

કીડી અને પતંગિયું (પી. કે. દાવડા)

 

ઉનાળાની ગરમીમાં કીડી પોતાનું દર બનાવી એમાં ચોમાસા માટે ખોરાક સંગ્રહ કરી રહી હતી, ત્યારે પતંગીયું એક છોડથી બીજા છોડ ઉપર કુદાકુદ કરતું હતું. પતંગિયાને લાગતું કે કીડીમાં અક્કલ નથી, ઉનાળાની મજા લેવાને બદલે કીડી ગધામજૂરી કરે છે. Continue reading કીડી અને પતંગિયું (પી. કે. દાવડા)

મન તરપત હરિ દર્શન કો આજ (સંકલન પી. કે. દાવડા)

ઈ.સ. ૧૯૫૨મા અત્યંત સફળ ફિલ્મ “બૈજુબાવરા”ના કૃષ્ણ ભજન “મન તરપદ હરી દરશન કો આજ”ના સર્જક છે મહંમદ શકીલ બદાયુની (૧૯૧૬-૧૯૭૦), જેને ફિલ્મી દુનિયામાં શકીલ બદાયુની તરીકે સૌ ઓળખે છે. ઉત્તર પ્રદેશના બદાયું ગામના વતની શકીલ મોહંમદ ઈ.સ. ૧૯૪૪મા ફિલ્મોમાં કિસ્મત
અજમાવવા આવ્યા હતા. અને સૌ પ્રથમ નૌશાદ અલીને તેઓ મળ્યા. નૌશાદ અલીએ તેમને કઈ સંભળાવવા કહ્યું. અને શકીલમાથી શાયરી ફૂટી, Continue reading મન તરપત હરિ દર્શન કો આજ (સંકલન પી. કે. દાવડા)

આલ્બર્ટ આઈન્સટાઈન, સ્ટીફન હોકીંગ અને નરસિંહ મહેતા (પી. કે. દાવડા)

આલ્બર્ટ આઈન્સટાઈન, સ્ટીફન હોકીંગ અને નરસિંહ મહેતા

  

 

 

 

 

 

 

લેખનું શિર્ષક જોઈને ઘણાંને નવાઈ લાગશે કે આ ત્રણેને કેમ ભેગા કર્યા? ત્રણમાંથી પહેલા બે ઉચ્ચતમ શિક્ષણ પામેલા વૈજ્ઞાનિકો અને મહાવિદ્યાલયોના પ્રોફેસરો છે, જ્યારે ત્રીજો માત્ર અક્ષરજ્ઞાન પ્રાપ્ત કરેલો ગરીબ ભક્તકવિ છે. Continue reading આલ્બર્ટ આઈન્સટાઈન, સ્ટીફન હોકીંગ અને નરસિંહ મહેતા (પી. કે. દાવડા)

ગુજરાતી બ્લોગ્સ (પી. કે. દાવડા અને જુગલકીશોર વ્યાસ)

૧૩ મી સપ્ટેમ્બરે મેં આંગણાંમાં ઇન્ટરનેટ યાત્રાના ૧૦ વર્ષ વિષે લખેલું. લેખ વાંચીને બ્લોગ જગતના જૂના અને જાણીતાછંદગગુરૂશ્રી જુગલકિશોર વ્યાસે લેખની ચર્ચા ફેસબુકમાં કરેલી. આજે એમના બ્લોગ Net-ગુર્જરી સર્ફ કરતો હતો ત્યારે વિષય ઉપર એમના લખેલા લેખ ઉપર નજર પડી. લેખ એમના બ્લોગમાંથી એમની મંજૂરી માની લઈને Copy/Paste કરૂં છું. જુગલકિશોરભાઈએ આપેલી યાદીમાંની મોટાભાગની વ્યક્તિઓ સાથે હું અંગત રીતે પરિચિત છું. તેઓ મારા મિત્રો છે. આજે લેખ અહીં મૂકવા પાછળ મારો આશય જુગલકિશોરભાઈની અપીલને આગળ વધારવાનો છે. આંગણાંના મુલાકાતીઓને મારી વિનંતી છે કે જુગલકિશોરભાઈના લીસ્ટમાં જેમના નામ હોય, એવા જાણીતા બ્લોગરોના નામ તમે પ્રતિભાવમાં લખી, યાદીને વિસ્તૃત કરવામાં મદદરૂપ થાવ. નામની સાથે એમના કાર્ય અંગે પણ ટુંકમાં લખશો તો વધારે ઉપયોગી થશે. તમારૂં નાનું પણ અગત્યનું યોગદાન હશે. Continue reading ગુજરાતી બ્લોગ્સ (પી. કે. દાવડા અને જુગલકીશોર વ્યાસ)

ઈસ મોડ સે જાતે હૈ (પી. કે. દાવડા)

इस मोड़ से जाते हैं

कुछ सुस्त कदम रस्ते, कुछ तेज़ कदम राहें

पत्थर की हवेली को, शीशे के घरोंदों में

तिनकों के नशेमन तक, इस मोड़ से जाते हैं

इस मोड़ से जाते

ટી. વી. માં અને રેડિયોમાં આંધી ફીલ્મનું ગીત કેટલીયે વાર સાંભળ્યું હશે, પણ દરેક વખતે શબ્દો કરતાં વધારે ધ્યાન એના સંગીત ઉપર ગયેલું. આજે આ ગીત સાંભળતાં સાંભળતાં મન વિચારોના વમળમાં ફસાઈ ગયું. થોડીક પંક્તિઓમાં, ગુલઝારે જીવનની કેટલી મોટી મુંજવણ સમેટી લીધી છે? પ્રત્યેક પંક્તિ એક મોટો અણસુલઝ્યો પ્રશ્ન ખડો કરે છે, પણ એ પ્રશ્નોનો કોઈ સરળ ઉકેલ નથી. Continue reading ઈસ મોડ સે જાતે હૈ (પી. કે. દાવડા)

ધર્મ અને વિજ્ઞાન (પી. કે. દાવડા)

તમે સારામાં સારા લેખકનું ફીઝીક્સ કે કેમેસ્ટ્રીનું પાઠ્યપુસ્તક લઈ, એમાં ગણેશપૂજાનો વિધિ શોધશો તો તમને મળશે? નહીં મળે, કારણ કે બન્ને વિષય એકબીજાથી ખૂબ જૂદા છે. વિજ્ઞાનમાં બુધ્ધિનું પ્રાધાન્ય છે, ધર્મમાં શ્રધ્ધાનું પ્રાધાન્ય છે. વિજ્ઞાનનો આધાર પૂરાવા ઉપર છે, ધર્મનો આધાર માન્યતા ઉપર છે. વિજ્ઞાન બુધ્ધિનો વિષય છે, ધર્મ મનનો. વિજ્ઞાનમાં તંત્ર છે તો ધર્મમાં મંત્ર છે.

Continue reading ધર્મ અને વિજ્ઞાન (પી. કે. દાવડા)

તારા ગયા પછી-ગોરધનભાઈ વેગડ- (પરમ પાગલ)-અવલોકન (પી. કે. દાવડા)

તારા ગયા પછી

તારા ગયા પછી વૃંદાવનમાં વાંસળીના સૂર ખોવાયા

સઘળા અમ ચહેરા પરના નજારા નૂર ખોવાયા

Continue reading તારા ગયા પછી-ગોરધનભાઈ વેગડ- (પરમ પાગલ)-અવલોકન (પી. કે. દાવડા)

ગુજરાતી સાહિત્યના ઇતિહાસનો અછડતો પરિચય (પી. કે. દાવડા)

(આજે ક્રમ અનુસાર “મારી વિદ્યાયાત્રા”ના બીજા મણકાનો વારો હતો. લેખિકા પાસેથી લેખ સમયસર  ઉપલબ્ધ ન થવાથી stop gap arrangement તરીકે મારો એક લેખ મૂક્યો છે.- પી. કે. દાવડા)

મધ્યકાલીન સાહિત્યની શરૂઆત નરસિંહ મહેતાથી એટલે કે પંદરમી સદીના મધ્યકાળથી અને અંત ૧૮૫૨ માં દયારામના અવસાનથી માનવામાં આવે છે. સમયને ભક્તિયુગ કહી શકાય. ભાલણ, પ્રેમાનંદ, શામળ, અખો અને દયારામ જેવા સમર્થ કવિઓએ ભક્તિના પદો રચ્યા.

Continue reading ગુજરાતી સાહિત્યના ઇતિહાસનો અછડતો પરિચય (પી. કે. દાવડા)