Category Archives: સપના વિજાપુરા

ઉછળતા સાગરનું મૌન ( સપના વિજાપુરા ) – અંતીમ પ્રકરણો

( આંગણાંમાં પોતાની પ્રથમ નવલકથા મૂકવા બદલ સપનાબહેનનો ખૂબ ખૂબ આભાર. અમે ફરી તમારી કલમનો લાભ લેતા રહીશું – સંપાદક)

Continue reading ઉછળતા સાગરનું મૌન ( સપના વિજાપુરા ) – અંતીમ પ્રકરણો

ઉછળતા સાગરનું મૌન ( સપના વિજાપુરા )

પ્રકરણ – ૧૭

નેહાએ બેગ લઈને એ ચાલવા માંડ્યું હતું. એને રોકવા આકાશ નેહા તરફ ધસી ગયો, અને નેહાને પકડી, પિસ્તોલ કાઢી અને ટ્રીગર ચઢાવી દીધું. નેહા પણ પોતાને આકાશના ચુંગલમાંથી છોડાવવાની મથામણ કરતી હતી. સાગર પરિસ્થિતિ પામી ગયો અને નેહાને છોડાવવા, સાગર આકાશ તરફ ધસ્યો હતો. આકાશ અને સાગરની વચ્ચે ઝપાઝપી ચાલી રહી હતી અને નેહા આકાશના હાથમાંથી બચીને એક બાજુ જેવી ખસી કે, અચાનક, સાગરે આકાશના હાથમાં રહેલી પિસ્તોલને જોરથી એક એવો ઝટકો માર્યો કે પિસ્તોલ હવામાં ફંગોળાઈને, નેહાના હાથમાં પડી. આકાશનો ઈગો તો ઘવાયેલો જ હતો અને આમ સાગરે જોરથી મારેલા ઝટકાને લીધે, આકાશની બંદૂક પણ એના હાથમાંથી ફેંકાઈ ગઈ હતી. આકાશનો ગુસ્સો સાતમા આસમાને પહોંચ્યો અને એણે હતું એટલું બળ વાપરીને સાગરની ગરદન પકડી લીધી. આકાશ સાગરનું ગળું બેઉ હાથે દબાવતો જતો હતો. ક્રોધમાં, સાનભાન ભૂલેલા આકાશના માથા પર સાગરનું ખૂન સવાર થઈ ચૂક્યું હતું. સાગરને ગૂંગળાવીને મારી નાંખવાનો આ મોકો, આકાશ છોડવાનો નહોતો. સાગરનો આકાશના હાથમાંથી ગરદન છોડાવવાનો છટપટાત અને રૂંધાતો શ્વાસ, આકાશની પકડ કેટલી મજબૂત હતી એનો ક્યાસ આપી રહ્યાં હતાં. એ ઘડીએ, સાગરને છોડાવવા માટે, એક ઝનૂનમાં, નેહાથી ગુસ્સામાં ટ્રીગર દબાઈ ગયું અને સામે આકાશ ધરતી પર ઢળી ગયો. આકાશની પકડ ઢીલી પડી અને એ ઢળી પડ્યો. એકાદ બે ક્ષણ પણ જો મોડું થયું હોત તો સાગર માટે ફરી કદીયે શ્વાસ લેવાનું શક્ય ન થાત! ગરદન છૂટતાં જ, સાગર શ્વાસ લેવા, વાંકો વળીને ખાંસી ખાઈ રહ્યો હતો. નેહાના હાથમાં પિસ્તોલ હતી અને નેહા આખીને આખી ધ્રુજી રહી હતી. કઈં સમજવાનો કે કરવાનો મોકો મળે તે પહેલાં જ, બધું જ બસ, ક્ષણાર્ધમાં બની ગયું! “હે રામ આ શું થઈ ગયું?”  હતપ્રભ નેહા, એકદમ નીચે બેસી પડી!  “મારો તને મારવાનો બિલકુલ ઈરાદો ના હતો. આકાશ મને માફ કરી દે. હે ભગવાન મારે હાથે આ શું થઈ ગયું?”  આકાશના શ્વાસ હજુ ચાલી રહ્યાં હતાં. આકાશે એક હાથે, પોતાનો જખમ દબાવી રાખ્યો હતો. હાથ લોહી વાળા થઈ ગયા હતાં, એણે પીડા સાથે, મહામહેનતે, બન્ને હાથ ઊંચા કર્યા અને નેહાની સામે જોડી દીધાં અને તૂટતા અવાજમાં બોલ્યો,” ને.હા, બની શકે તો મને માફ કરી દેજે. મેં તને ખૂબ દુઃખ આપ્યા છે..!મને ખબર નથી કે હું ઈશ્વરને શું જવાબ આપીશ?”

Continue reading ઉછળતા સાગરનું મૌન ( સપના વિજાપુરા )

ઉછળતા સાગરનું મૌન ( સપના વિજાપુરા )

પ્રકરણ -૧૪

નેહા સાગરને મળીને ઘેર જવા નીકળી. પગ જાણે સાંકળ થી બંધાઈ ગયાં હોય એમ લાગતું હતું. પગ પાછાં પડતાં હતાં. પણ, ઘેર પહોંચી ગઈ. આકાશની કાર બહાર પાર્ક કરેલી હતી. નેહાને જાણે ચક્કર આવી ગયાં. બસ, બધું ખલાસ થઈ ગયું. કાંઈ બચ્યું નહીં, આટલા વરસોની મહેનત પર, અંતે તો પાણી ફરી વળ્યું! એમાંયે હવે આકાશ એના મા-બાપની ઈજ્જત ધૂળમાં મેળવશે, એ જુદું! નેહા પગ ઘસડતી ઘરમાં દાખલ થઈ. આકાશ સોફા પર બેઠો હતો. નેહાએ સ્મિત કરવા પ્રયત્ન કર્યો. આકાશ ધૂંઆપૂંઆ દેખાતો હતો.

Continue reading ઉછળતા સાગરનું મૌન ( સપના વિજાપુરા )

ઉછળતા સાગરનું મૌન ( સપના વિજાપુરા )

પ્રકરણ- ૧૧

નેહા જ્યારે સવાર ઊઠી તો આકાશ ઘરેથી નીકળી ગયો હતો. આકાશ જો ઘરમાં ના હોય તો નેહાને ખૂબ શાંતિ લાગતી. આમ તો, પોતાનાં જીવનસાથીને જોઈને મન આનંદથી તરબતર થવું જોઈએ, પણ, આ કેવા સંબંધના પરિમાણ છે કે સાથીની ગેરહાજરી, મનને, કેમ ‘વાવાઝોડા પછીની શાંતિ’ આપી જાય? નેહા વિચારતી હતી. આવા સંબંધનો તો અંત લાવવો જ જોઈએ. જીવનમાં એવા સાથીનું શું કામ કે જેની હાજરી સતત ઉદ્વેગ જ આપે? આવે વિચારોમાં ડૂબેલી નેહાએ રસોડામાં જઈ રમાબેનને કહ્યું કે ચા નાસ્તો બનાવે. નેહાને આખી રાત ઊંઘ ન આવી હતી એટલે માથું ફાટફાટ થતું હતું. એની આંખો બળતી હતી.  નેહા લિવિંગ રૂમમાં આવી અને સોફા પર બેઠી અને પેપર વાંચવા લાગી એટલામાં ડોરબેલ વાગી. એણે ઊભી થઈને દરવાજો ખોલ્યો. સામે મહેશભાઈ ઊભા હતાં. “અંદર આવી શકું ભાભીજાન?” જાન પર ભાર મૂકતાં મહેશભાઈ ઘરમાં ધસી આવ્યાં. નેહાના મોઢા પરનો અણગમો એના શબ્દોમાં છલકાયા વિના ન રહ્યો, છતાં સંયમિત શબ્દોમાં બોલી, “આવો, પણ આકાશ નથી.”

Continue reading ઉછળતા સાગરનું મૌન ( સપના વિજાપુરા )

ઉછળતા સાગરનું મૌન ( સપના વિજાપુરા )

પ્રકરણ – ૮                     

ધ્રુજતા હાથે નેહાએ મેડિસિન કેબિનેટમાંથી ઊંઘની ગોળીની બૉટલ કાઢી. એક સાથે હથેળી ઉપર વીસ જેટલી ગોળી લીધી. આંખોમાંથી અનરાધાર આંસુની વર્ષા થઈ રહી હતી. નેહા સ્વગત જ બોલી રહી હતી. “આ જીવન મા-બાપે આપ્યું અને ખૂબ પ્રેમ અને જતનથી મને સાચવી. જિંદગીના રસ્તામાં, જુવાનીના ઉંબરે સાગરનો પ્રેમ પણ મળી ગયો. પણ, હું આકાશનું દિલ તો ના જીતી શકી, પણ, એક પત્ની તરીકે, એનો ભરોસો યે ના જીતી શકી. હવે આમ જ જીવવું અસહ્ય થઈ ગયું છે. ના, આ રીતે જિંદગી નહીં જ નીકળી શકે! આમ જ જીવનનો અંત આવી જાય અને આકાશની મારાથી અને મારી આકાશથી, જાન છૂટે, બસ, આ એક જ ઉપાય છે, બસ! પણ, મમ્મી પપ્પા? મમ્મી તું બહુ દુઃખ ના લગાડતી તારી દીકરી, તારી લાડલી આ દુનિયા છોડીને જાય છે! સાગર, તને ભૂલવાની બધી કોશિશ નાકામિયાબ થઈ ગઈ માફ કરજે. હું કોઈને દોષ નથી આપતી. કિસ્મતનો નહીં તો આ બીજા કોનો દોષ છે? સાગર, સુખી રહેજે જ્યાં રહે ત્યાં!” ધ્રૂજતા શરીરે એણે પાણીનો ગ્લાસ ભર્યો અને બધી ગોળીઓ પાણી સાથે ગળે ઉતારી ગઈ અને આંખો લૂછતી પથારીમાં જઈને સૂઈ ગઈ.

Continue reading ઉછળતા સાગરનું મૌન ( સપના વિજાપુરા )

ઉછળતા સાગરનું મૌન ( સપના વિજાપુરા )

પ્રકરણ-૫

સુહાગરાત પૂરી થઈ .સવાર પડી ગઈ. બે શરીર કે બે આત્માનું મિલન ન થઈ શકયું. નેહાની જીવનની સૌથી લાંબી રાત હતી. જેની સવાર પડતાં પડતાં જાણે વરસો નીકળી ગયાં. નેહા સર્વસ્વ ભૂલી આકાશની થવા માગતી હતી. પણ, આકાશે એનાં એ સપનાં ઉપર પૂર્ણવિરામ મૂકી દીધું. હા, સવાર તો પડવાની જ હતી. પણ આ સવાર પછી નેહાનું જીવન બદલાઈ જવાનું હતું. ન તો એ પહેલાની નેહા રહેવાની હતી કે ન તો એ અલ્લડ જીવન. એ પોતાના રૂમમાંથી બહાર આવી. મમ્મી પગફેરા માટે તેડવા આવી હતી. મમ્મીને જોતા જ નેહાની આંખોમાં દબાયેલા આંસુ ઉમટી આવ્યાં. મમ્મીને વાત કરવી જોઇએ? ના, ના, કોઈને પણ નહીં. આકાશના તો કેટલા વખાણ થઈ રહ્યા છે? કોણ માનશે મારી વાત? એ મમ્મીને ભેટી પડી. આંખોમાંથી અનરાધાર આંસુ પડી રહ્યા હતાં.

Continue reading ઉછળતા સાગરનું મૌન ( સપના વિજાપુરા )

ઉછળતા સાગરનું મૌન ( સપના વિજાપુરા )

પ્રકરણ-૩

નેહા જ્યારે સાગરને મૂકી પોતાની કાકી ને ત્યાં આવી આંખો સૂજી ગઈ હતી. આખા રસ્તે રડતી હતી. સાગરે કેમ મારા માટે આવું વિચાર્યુ હશે? મારે મારી વાત એને કરવી જોઈએ કે નહીં? ના, હવે હું એને કઇં જ નહીં કહું. એ મને સમજી જ નહીં શકે. કદી મારી હાલત જાણી જ નહીં શકે. મારે મારી વાત કોઈને ના કહેવી જોઇએ ખાસ કરીને કોઈ પુરુષને તો નહીં જ!

Continue reading ઉછળતા સાગરનું મૌન ( સપના વિજાપુરા )

ઉછળતા સાગરનું મૌન ( સપના વિજાપુરા )

(કેલિફોર્નિયા રાજ્યના Bay Area માં રહેતા સપના વિજાપુરા આમ તો હિન્દી, ઉર્દુઅને ગુજરાતી ગઝલ લેખિકા તરીકે જાણીતા છે. ગદ્ય લેખનનો એમનો પ્રથમ પ્રયત્ન છે. લઘુ નવલકથાની પ્રસ્તાવનામાં સપનાબહેન કહે છે,

“સપનાં સેવવાં એ માણસની પ્રકૃતિ છે. સપનાં વગર માણસ પોતાનાં લક્ષ્ય પર ક્યારેય પહોંચી શકતો નથી. સપનાં જોવાની આદત નાનપણથી મારામાં  વણાયેલી છે. આ સપનાં એ મને બે ગઝલ સંગ્રહ આપ્યાં. અને હવે આપી એક લઘુ નવલકથા “ઊછળતા સાગરનું મૌન” સ્ત્રીના જીવનની ઝંઝાવાતની આ કથા છે. આપણી આસપાસ એવી ઘણી સ્ત્રીઓ છે જેના ઉપર જુલ્મ થઈ રહ્યા છે. એવી એક સ્ત્રીની જબાનને વાચા આપવા પ્રયત્ન કરેલો છે.”

આજથી શરૂ થતી કથા ૨૦૧૮ ના અંતમાં પુરી થશે. –સંપાદક)

Continue reading ઉછળતા સાગરનું મૌન ( સપના વિજાપુરા )

સપના વિજાપુરાની હિન્દી-ઉર્દુ ગઝલો

(આંગણાંના વાંચકો સપના વિજાપુરા નામથી પરિચિત છે. અમેરિકામાં કેલિફોર્નિયા રાજ્યના Bay Area માં રહેતા સપનાબહેન ગુજરાતી ઉપરાંત હિન્દી અને ઉર્દુમાં પણ ખૂબ જ સરસ ગઝલો લખે છે. આજે આંગણાંના મહેમાનો માટે એમની લખેલી બે હિન્દી-ઉર્દુ ગઝલ રજૂ કરૂં છું. થોડા ઉર્દુ શબ્દોના અર્થ પણ ગઝલની નીચે આપ્યા છે. મારી વિનંતીને માન આપી, સપનાબહેને ગઝલોનો રસાસ્વાદ પણ કરાવ્યો છે. અહીં જે તસ્વીર આપી છે, એ તસ્વીર જોઈને એમને નીચેની બીજી ગઝલ લખવાની પ્રેરણા મળી છે.)

फूरसतमे रोनेके बहाने ढुंढते है
फिरसे वहीं गुज़रे जमाने ढुंढते है…

जानेवाले कभी नही आते, जानते है
फिर भी वोह चहेरे सुहाने ढूढते है

मिस्ले करबला जहांमे मिलती नहीं
ईख्तेलाफ करनेवाले बहाने ढूंढते है

जब सुनते है लयला -मज़नुके किस्से
जाने क्युं हम हमारे फसाने ढूढते है

महेरुम हो जायेंगे आजकी खुशीयोंसे
बार बार जो ज़खम पुराने ढुंढते है

ख्वाबोमे जीना सीख लिया हमने
सपनाको इस शहेरके दिवाने ढूंढते है

सपना विजापुरा

(मिस्ले करबला = કરબલાનું ઉદાહરણ, ईख्तेलाफ = વિરોધ, फसाने = વાર્તા, महेरुम = વંચિત)
સરળ શૈલીમાં લખાયેલી આ ગઝલના દરેક શેર જુદા જુદા સંદેશા આપે છે એટલેકે આ નઝમ નથી. પ્રથમ શેરમાં કવયિત્રી પોતાના રડવાનું કારણ દર્શાવે છે કે મને સમય મળે તો હું રડવાનું બહાનું શોધી લઉં છું. એકાંતમાં બેસીને ભૂતકાળને શોધું છું. ઘણીવાર આંખોમાં આંસું હોય તે કોઈ બીજાં કારણથી હોય પણ રડવાનું કારણ બીજું હોય છે. કહેવત છે ને કે દુખે પેટ અને કૂટે માથું!! જવાવાળા કદી પાછાં આવતા નથી..પણ એ આપણા સ્મરણથી દૂર પણ જતા નથી. કોઈ ને કોઈ વ્યકતિમાં એ વ્યકતિનો ચહેરો શોધવા પ્રયત્ન કરીએ છીએ અને ક્યારેક તો છબીને નિહાળ્યા કરીએ છીએ. માણસનું મન આવું હોય છે, જે વાતની ખાતરી છે કે વ્યકતિ કદી પાછી ફરવાની નથી પણ મનને કોણ સમજાવે? ત્રીજા શેરમાં કરબલાનો કિસ્સો જે ૧૪૦૦ વરસ પહેલા બની ગયો..તેનું ઉદાહરણ આખાં જગતમાં નથી મળતું કારણકે સંત ઈમામ હુસૈન અસત્યની સામે લડત કરી ૭૨ ઘરનાં સભ્યો સાથે શહીદ થઈ ગયાં. અને યજીદ જેણે એમની શહાદત કરી હતી એનાં નામો નિશાન મટી ગયાં પણ ઈતીહાસના પાના પર સંત ઈમામ હુસૈનનું નામ સોનેરી અક્ષરે લખાઈ ગયું પણ હજું વિરોધ કરવાવાળા બહાના શોધે છે. ભૂતકાળમાં જીવવું એ મુર્ખતાની નિશાની છે. “આગે ભી જાને ના તું પીછે ભી જાને ના તું જો ભી હૈ બસ યહી એક પલ હૈ” એટલે ભૂતકાળના જખ્મોને ખોતરવાથી તમે આજ ની ખુશીથી વંચિત થઈ જાઓ છો. “તો હર પલ યહાં જી ભર જીઓ, જો હૈ સમા કલ હો ના હો”કવયિત્રી પ્રેમના કિસ્સા સાંભળે છે તો એમા પોતાના પ્રેમને શોધવાના અસફળ પ્રયત્ન કરે છે.મક્તાના શેરમા સપનામાં જીવવાનું શીખી લીધું છે..અને સપનાંમા તો શહેરના દિવાના જ મળે ને!!

आज यादोका बकसा खोला तो
एक पुरानी तस्विर निकल आई

पुराने मौसमकी तरह उस तस्विरसे
एक मासुम सी कली निकल आई

जिसकी आंखोमे कई सपने थे
उन सपनोमेसे खुश्बु निकल आई

दूर आसमानमे जाने क्या ढुंढती है
सोचके आंखोसे बारिश निकल आई

नही है पता उसे मुस्तक्बिलका कुछ भी
बस मुस्कुराते तस्विर खिचाने निकल आई

काश जिंदगी वहीं ठहर जाती उसकी
ठहर जाती हंसी होठोंपे जो निकल आई

यह रंग लेके,ब्लेक एन्ड व्हाईट कर दे कोई
सपनाके दिलसे एक आरजु निकल आई!!

सपना विजापुरा

(मुस्तक्बिल= ભવિષ્ય, आरजु = ઈચ્છા,)

“એક પુરાના મોસમ લૌટા યાદ ભરી પુરવાઈ ભી” કવિ શ્રી ગુલઝારની આ ગઝલ ઘણી લાગણીઓને વાચા આપી જાય છે. જ્યારે સ્મરણોનો પટારો ખૂલે ત્યારે એમાંથી ઘણાં મીઠાં અને મધુરા સપનાં નીકળી આવે છે. એક છબી મારાં યાદોના પટારામાંથી નીકળી આવી. અને કવિતા બની ગઈ. બાળપણની નિર્દોષતા એ છબીમાંથી પ્રગટતી હતી. એ માસુમ કળીને કશી ખબર નથી કે જિંદગી એને કેવાં કેવા મોડ પર લઈ જવાની છે.એની આંખોમાં કેટલાં સપનાં છે અને હર સપનાં મહેંકતા છે. હર સપનાંમાથી ખુશ્બુ પ્રસરી રહી છે.આ સપનાં આવતી કાલે આંખોમાં કાચની કરચની જેમ ખૂંચવાના હતાં. આસમાનમાં પોતાનાં સુંદર ભવિષ્યનાં સપનાં શોધતી હશે.. એટલે આવી સ્વ્પનીલ આંખો દેખાય છે..આસમાનમાં ખોવાયેલી.પણ આજ એ આંખો જોઈને આંખોમાં ચોમાસુ બેસી ગયું.એને કાઈ ખબર નથી ભવિષ્યની એ તો હસતાં હસતાં છબી ખેંચાવા બેસી ગઈ!!અને હવે જ્યારે જિંદગી જોઈ લીધી, જિંદગીની કડવાશ જોઈ લીધી, સપનાંએ હકીકત જોઈ લીધી..એ મધૂર સ્મિત જે હોંઠો પર સદા રહેતું હતું એ એવું અદ્રશ્ય થયું કે ફરી હોંઠ પર સ્મિતના પતંગિયા બેઠા નહીં.કાશ જિંદગી ત્યાં જ રોકાઈ જતી. અને એ સ્મિત તે હોંઠો પર રોકાઈ જતું!! પણ એવું બન્યું નહીં! જિંદગી હજારો રંગથી ભરાઈ ગઈ પણ કાશ આ બધાં રંગ કોઈ લઈ લે અને જિદંગીને બ્લેક એન્ડ વાઈટ કરી દે..ફરી એ બાળપણ એ સપનાં એ સ્મિત લોટાવી દે એવી ઈચ્છા દિલમાંથી નિકળી ગઈ!! આવી કોઈ તસ્વિર તમારા દિલને હચમચાવી જાય તો સમજવું કે હજું તમે જીવીત છો!!

સપનું જોઈએ (સપના વિજાપુરા)

(અત્યાર સુધીમાં બહેન સપના વિજાપુરાના બે કાવ્ય અને ગઝલના પુસ્તકો પ્રગટ થઈ ચૂક્યા છે. પદ્યમાં પણ એમણે સર્જન કર્યું છે. હાલમાં તેઓ કેલિફોર્નિયાના Bay Area માં રહી, સાહિત્યને લગતી પ્રવૃત્તિઓમાં પોતાનો ફાળો આપી રહ્યા છે.)

સપનું જોઈએ
જીવવાને એક સપનું જોઈએ
એ સપનાં કાજે લડવું જોઈએ
હોય છે પીડા ઘણી આ પ્રેમમાં
તો યે સૌએ એમાં પડવું જોઈએ
છો પહોંચી જાઓ ઊંચાઈ ઉપર
પણ ખુદાને રોજ નમવું જોઈએ
સુખ હજારો હોય તારી આસપાસ
આંખથી આંસું ય દડવું જોઇએ
યાદ તારી સાચવીને રાખું છું
ડૂબતાંને એક તરણું જોઈએ
વેદના સર્વત્ર છે દુનિયા મહી
તોય બાળક જેમ હસવું જોઇએ
એક સ્મિત દુઃખીને આપી તો જુઓ
આ મફતનું કામ કરવું જોઈએ
છો રહે ‘સપનાં’મહેલોમાં છતાં
એક સપનું નોખું તરવું જોઈએ
બે નયયમાં લાખ સપના ગ્યાં સજી
એક તો સાચું ય પડવું જોઇએ
સપના વિજાપુરા